منفک شدن سازمان انرژی اتمی از وزارت نیرو اشتباه بود

وزیر اسبق نیرو گفت: از منظر قانونی به خاطر اینکه از طرف مجلس برای سازمان انرژی اتمی قانون وضع‌شده بود، رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر نمی‌توانست برای آن تصمیم بگیرد، چراکه برای سازمان‌هایی که قانون داشته و اساسنامه آن را مجلس مصوب نموده باشد نمی‌توان تصمیم گیری کرد. لذا از نظر قانونی این منفک شدن اشتباه بود.

به گزارش ایسنا منطقه قزوین، روز 20 فروردین‌ماه، در تقویم به نام روز فن‌آوری هسته‌ای نام‌گذاری شده است ازاین‌رو با دکتر محمدحسن غفوری فرد وزیر اسبق نیرو که در کارنامه اجرایی خود رئیس انجمن مهندسین برق و الکترونیک ایران،رئیس هیئت نظارت و بازرسی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و ریاست سابق دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) را دارد به گفت‌وگو نشستیم تا ضمن بررسی تاریخچه هسته‌ای در کشور تحلیل‌های وی از روند وضعیت کنونی انرژی هسته‌ای در کشور را جویا شویم.

منفک شدن سازمان انرژی اتمی از وزارت نیرو اشتباه بود

ایسنا: به‌عنوان سؤال آغازین، فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان از کی آغاز شد؟

غفوری فرد: انرژی هسته‌ای در ایران از سال ۱۳۵۳ با ایجاد سازمان انرژی اتمی زیر نظر وزارت نیرو فعالیت خود را آغاز کرد که بعدها از وزارت نیرو منفک و به صورت مجزا و مستقل درآمد.

اواخر سال ۱۳۶۰ نخست‌وزیر وقت به من اعلام کرد انرژی هسته‌ای قرار است زیر نظر نخست‌وزیری قرار بگیرد که من هم اعلام کردم این تصمیم اشتباه است، چرا که این کار تخصصی است و به وقت و زمان بسیاری نیاز دارد در حالی که در نخست‌وزیری این امکان میسر نیست. از این لحاظ این جدا شدن به نظر من هم از نظر قانونی و هم از نظر منطقی اشتباه بود.

منفک شدن سازمان انرژی اتمی از وزارت نیرو اشتباه بود / آمریکایی‌ها نشان دادند که قابل اعتماد نیستند

ایسنا: به چه علت اشتباه بود؟

غفوری فرد: از منظر قانونی به خاطر اینکه از طرف مجلس برای سازمان انرژی اتمی قانون وضع‌شده بود، رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر نمی‌توانست برای آن تصمیم بگیرد، چراکه برای سازمان‌هایی که قانون داشته و اساسنامه آن را مجلس مصوب نموده باشد نمی‌توان تصمیم گیری کرد. لذا از نظر قانونی این منفک شدن اشتباه بود.

ایسنا: و از لحاظ منطقی چطور؟

غفوری فرد: از نظر منطقی نیز وقتی سازمان انرژی اتمی منفک شد مشکلات بسیاری را ایجاد کرد که در آخر مجبور شدیم از سمت مقام معظم رهبری اعلام کنیم که انرژی هسته‌ای ما کاربرد نظامی ندارد. هزینه‌های بسیاری داده شد تا به دنیا ثابت شود که ما به دنبال سلاح‌های هسته‌ای نیستیم.

ایسنا: نیروگاه بوشهر یکی از مهم‌ترین نیروگاه‌های هسته‌ای کشور است. در این خصوص و مراحل تکمیل آن برای ما بگویید.

غفوری فرد: بعد از استقلال نیروگاه‌ها تا سال ۱۳۶۵ قرار بود 22 هزار مگابایت نیروگاه هسته‌ای داشته باشیم که یکی از این نیروگاه‌ها نیروگاه بوشهر در فاز اول و دوم بود. اشتباهی که در این میان صورت گرفت لغو قرارداد نیروگاه‌ها با آلمان بود همین امر باعث شد به جای اینکه ما از آن‌ها خسارت بگیریم آن‌ها مدعی خسارت به سبب لغو قرارداد شدند.

اسناد بعد از جنگ نشان می‌دهد برای فعال کردن نیروگاه بوشهر با پیمانکاران آلمان، اسپانیا، چین و روسیه وارد مذاکره شدیم که در نهایت با روسیه قرارداد 1374 بسته شد که واحد اول که آن زمان ۷۵ درصد و واحد دوم ۵۰ درصد پیشرفت داشت.

اجرایی شدن قرارداد 54 ماهه در طی 16 سال!

ایسنا: طبق قرارداد بسته‌شده قرار بود این نیروگاه طی 54 ماه به اتمام و مرحله بهره‌برداری برسد. دلیل طولانی شدن به 16 سال چه بود؟

غفوری فرد: واحد اول نیروگاه بوشهر با وجود پیشرفت ۷۵ درصدی به واسطه بمباران در جنگ تحمیلی و اصابت 12 هزار ترکش به گنبد آن خسارات زیادی را متحمل شده بود و سوی دیگر تغییر سیستم آن باعث شد که به صورت عملی تکمیل آن که از سال 1374 آغاز شد تا سال 1390 به مدت 16 سال به طول بیانجامد. قرارداد 54 ماهه یعنی 4 سال و نیم به 16 سال طول کشید عوامل مختلف باعث طولانی شدن بهره‌برداری از نیروگاه بوشهر بود که می‌توان به تغییر سیستم آن، مشکلات راکتور و مشکلات اقتصادی، کارشکنی‌ها و موارد دیگر اشاره کرد.

زمانی که در سال 1375 برای بازدید به این نیروگاه رفته بودم، مدیر آنجا اعلام کرد تا سال 1381 مراحل تکمیل آن به اتمام و بهره‌برداری خواهد شد اما به صورت عملی در سال 1390 شاهد بهره‌برداری آن بودیم. در حال حاضر این نیروگاه در حال فعالیت است و بهره‌برداری هم با ایرانی‌هاست.

برنامه‌های دیگری هم در این میان در موضوع هسته‌ای وجود دارد از جمله اینکه قرار است 2 واحد دیگر نیز در همین نیروگاه ساخته شود که قراردادهای بلندمدت آن بسته‌شده است. در موضوع ساخت راکتورها هم در حال ساخت راکتور اراک بودیم که بعد بتن در آن ریخته شد.

ایسنا: کاربردهای استفاده از انرژی هسته‌ای در چه زمینه‌هایی است؟

غفوری فرد: انرژی هسته‌ای فقط محدود به نیروگاه نمی‌شود چرا که در حال حاضر توسعه آن در بخش‌های مختلف مثل کشاورزی، درمانی، از آن استفاده‌های بی‌شمار می‌شود.

این مبحث دانش گسترده‌ای است که توسعه آن به دانش‌های دیگر مثل برق، شیمی، مکانیک، جامعه‌شناسی، کنترل و غیره منجر می‌شود. مقام معظم رهبری تأکید دارند که هر دانشی باید پیوست فرهنگی داشته باشد از این رو در موضوع هسته‌ای هم این‌گونه است. در حال حاضر در پرتودرمانی و پرتو داروها و درمان سرطان از انرژی هسته‌ای بهره می‌بریم.

از لحاظ حجم استفاده نیروگاهی از انرژی هسته‌ای بیشتر است منتها در مباحث پزشکی، کشاورزی و تحقیقات این علم دارای اهمیت بسیار است.

باید سبدی از انرژی‌ها را در کنار هم مورد استفاده قرار داد

ایسنا: عده‌ای بر این باور هستند که می‌توان به جای استفاده از انرژی هسته‌ای به سمت انرژی‌های دیگر رفت. نظر شما چیست؟

غفوری فرد: ما باید از همه انرژی‌های موجود استفاده کنیم چرا که انرژی خورشیدی، فسیلی، زغال‌سنگ‌، آبی، بادی و هسته‌ای به صورت ترکیبی و سبدی از همه انرژی‌ها مورد استفاده در کشورهای مختلف است. ما نیز باید از همه این انرژی‌ها به صورت ترکیبی استفاده کنیم.

انرژی خورشیدی خیلی خوب است منتها به سبب هزینه بالای آن در هیچ جای دنیا جایگاهی به آن صورت ندارد و به طور کامل و تنها از انرژی خورشیدی استفاده نمی‌شود. اگر تحقیقات و پژوهش لازم ادامه یابد و هزینه‌ها کم شود و قابل‌رقابت شود می‌توان به آن نگاه دیگری داشت اما در حال حاضر انرژی خورشیدی قابل‌استفاده است منتها قابلیت رقابت را ندارد اگر به مرحله رقابت برسد در این صورت می‌توان از آن استفاده نمود.

انرژی آبی هم مطلوب است منتها در جاهایی قابلیت استفاده دارد که آب و رودخانه بزرگ و سد لازم را داشته باشد لذا تا اندازه‌ای که وجود دارد باید از پتانسیل انرژی آبی استفاده کرد.

انرژی بادی نیز وجود دارد منتها محدود است. در آینده بی‌شک استفاده از انرژی خورشیدی در صورت کاهش هزینه‌ها بیشتر خواهد شد.

ایسنا: یکی از افتخارات بزرگ نخبگان و دانشمندان کشورمان بومی‌سازی مراحل مختلف انرژی هسته‌ای است. در این باب توضیح دهید.

غفوری فرد: در حال حاضر از لحاظ صنعت هسته‌ای مشکلی نیست چرا که تمام مراحل دانش هسته‌ای بومی‌شده است و اگر صنعت هسته‌ای ما به هر دلیلی از بین برود دانشمندان ما قادر به راه‌اندازی مجدد آن هستند و تأمین سوخت هسته‌ای بومی شده است.

اگر برجام به قوت خود باقی بماند دولت‌های ۵+۱ موظف هستند در ساخت راکتور با تکنولوژی بالاتر به ما کمک کنند اما اگر برجام بنا به هر دلیلی از بین برود دانشمندان کشورمان قادر به ادامه کار هستند.

نتیجه برجام تاکنون فقط ریختن بتن به راکتورهای کشور بوده است

ایسنا: اگر نگاهی به برجام داشته باشید تاکنون آن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

غفوری فرد: تا الآن برجام هیچ فایده‌ای برای کشور ما نداشته است چرا که به خاطر برجام بتن در راکتورهای خودمان ریخته‌ایم اما اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل کند سرعت ما بیشتر خواهد شد.

تاکنون برجام کمکی برای کشور ما نداشته است اما باعث شده یک مقدار فضای سیاسی بازتر شود اما به بحث هسته‌ای ما کمکی نکرده است. اگر 5+1 به تعهدات خود عمل کند می‌توان به آن امید داشت اما در غیر این صورت ما به صورت عملی در راکتورهای خود بتن ریخته‌ایم و باید از اول شروع کنیم.

ایسنا: و اگر بخواهید نقطه مثبتی از مذاکرات را بیان کنید آنچه خواهد بود؟

غفوری فرد: خود این مذاکره نشان می‌دهد که وزن ایران به‌اندازه تمام کشورها و قدرت‌های دنیا است. در کشتی باید دو ورزشکار هم‌وزن در مقابل هم قرار بگیرند حال دنیا قبول دارد که برای مذاکره با ایران باید تمام نیروها و قدرت‌های خود را به میدان بیاورد. اینکه دنیا مجبور شده که تمام نیروهای خود را برای مذاکره طولانی و ‌نفس‌گیر با ما بر سر میز بیاورد، دست‌آورد بسیار بزرگی است که نسبت به آن کم‌توجه هستیم.

آمریکایی‌ها نشان دادند که قابل اعتماد نیستند

ایسنا: بعد از روی کار آمدن رئیس‌جمهور جدید آمریکا شاهد موضع‌گیری‌های متناقض بوده‌ایم. به نظر شما موضع‌گیری مسئولان کشورمان در این خصوص چگونه باید باشد؟

غفوری فرد: آقای ترامپ آدم غیرقابل پیش‌بینی است و هر روز یک موضع می‌گیرد. آنچه در حال حاضر از سوی آمریکایی‌ها مشاهده می‌شود این است که آمریکایی‌ها قابل اعتماد نیستند.

با این حال مسئولان کشورمان باید ضمن رصد فعالیت‌های آن‌ها باید سیاست داخلی کشور را براساس توانایی خود در نظر بگیریم توان و قدرت داخلی، علمی و دفاعی ما به قدری بالا بشد که کسی جرئت و توان تحت‌فشار قرار دادن ایران اسلامی نباشد و چنان قدرتمند از نظر اقتصادی شویم که مردم نیازی به کالاهای خارجی نداشته باشند. در همین موضوع اقتصاد مقاومتی هم باید به قدری اقتصاد کشور را ارتقاء دهیم که در مقابل هر حادثه خارجی مقاوم باشد و حتی اگر تمام درهای دنیا به روی ما بسته شد بتوانیم خود را اداره کنیم لذا باید اقتصاد پایه کشور متکی بر توان داخلی خودمان باشد.

ایسنا: تا چه زمان باید نسبت به مفاد برجام پایبند بود؟

غفوری فرد: تیم مذاکره‌کننده ایران تیمی قوی است که کار سختی را بر دوش دارد و در مقابل 5+1 کشور قدرتمند دنیا قرار دارد. از سوی دیگر در پسا برجام باید دید طرفین چه میزان به تعهدات خود عمل می‌کنند که در این صورت برای هر دو طرف مفید خواهد داشت. معتقد هستم تا زمانی که به صورت علنی و مستقیم برجام را لغو نکرده‌اند باید آن را ادامه دهیم اما اگر آن را لغو کردند و به تعهدات خود عمل نکردند باید عمل متقابل نسبت به آن نشان داد.

ایسنا: نکته آخر؟

غفوری فرد: یک تیم را از سوی کشور و نظام اسلامی به جنگ قدرت‌های بزرگ فرستاده‌ایم که باید با تمام قدرت از آن‌ها حمایت کنیم تا بدانند عقبه آن‌ها 80 میلیون ایرانی است لذا باید با تمام توان و دادن توانایی کارشناسی و‌ مدیریتی برای آن‌ها با قدرت از حق ایران دفاع کنند.

رقیه ملاحسنی خبرنگار خبرگزاری ایسنا از قزوین

isna.ir/xdmRSx

کد : 3509

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 3 ساعت پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه

منفک شدن سازمان انرژی اتمی از وزارت نیرو اشتباه بود

تندروها به خاطر منافع شخصی با مذاکره مخالفند/ صدای این جغدها باید خاموش شود

خبر فوری/ترامپ چارچوب توافق با ایران را اعلام کرد؛ شرط اصلی چیست؟

پزشکیان دستور آغاز مذاکرات با آمریکا را صادر کرد

ولی نصر، مشاور سابق اوباما: آمریکا و ایران در ترکیه بر روی چارچوب کلی توافق و جزئیات را به زمان بعدی موکول می‌کنند؛ این کار از وقوع جنگ جلوگیری خواهد کرد

تحلیل روزنامه روس از چرایی عدم تبدیل تنش‌های ایران و آمریکا به جنگ: از عوامل ژئوپلیتیکی تا مطالبات واشنگتن و آرایش نیروهای نظامی

راهکار ظریف برای عبور ایران از بحران فعلی/ امنیتی‌سازی تبدیل کشور به تهدید جهانی است

ویدئوببینید | حسن روحانی: پاسخ به اعتراض مردم، نیازمند یک تغییر بزرگ است نه تغیرات جزئی

سناریو‌های تعیین کننده در ماجرای تهران و واشنگتن؛ از رمضان و نیمه دوم فروردین تا پایان اردیبهشت / اعراب در خلوت معتقدند ایران باید بماند، اما ایرانی ضعیف

خبر فوری/ترامپ چارچوب توافق با ایران را اعلام کرد؛ شرط اصلی چیست؟

برد 2000 کیلومتر موشک محدودیتی بود که رهبر انقلاب تعیین کردند تا اروپایی‌ها خطری احساس نکنند

پزشکیان دستور آغاز مذاکرات با آمریکا را صادر کرد

ولی نصر، مشاور سابق اوباما: آمریکا و ایران در ترکیه بر روی چارچوب کلی توافق و جزئیات را به زمان بعدی موکول می‌کنند؛ این کار از وقوع جنگ جلوگیری خواهد کرد

تحلیل روزنامه روس از چرایی عدم تبدیل تنش‌های ایران و آمریکا به جنگ: از عوامل ژئوپلیتیکی تا مطالبات واشنگتن و آرایش نیروهای نظامی

آب خزر بدون شیرین سازی به اطراف تهران منتقل و پس از شیرین سازی پساب آن دریاچه نمک قم را سیراب کند

کانال خزر سیاه سرمایه گذاری در کریدور زنگزور را بی ارزش می کند و برای کشورهای حاشیه دریا و چین و هندمنافع دارد

سیاست انتقال اتباغ غیر قانونی باید بدون خلل و با قاطعیت اجرائی شود

خبر فوری/ترامپ چارچوب توافق با ایران را اعلام کرد؛ شرط اصلی چیست؟

تماشا کنید: پیام‌های نشت فیلم عروسی دختر شمخانی/ویدئو

محمد صدر عضو مجمع تشخیص: اطلاعات مراکز پدافندی کشور را روسیه به اسرائیل داده بود

اگر مصالح نظام ایجاب کند با شیطان در قعر جهنم نیز مذاکره می‌کنیم/ ‌مذاکره با آمریکا تابو نیست

دیوارکشی در مرزهای شرقی عامل تقویت امنیت ملی