هر تصمیمی در خصوص تامین منافع ملی صرفا بایداز مسیر شورای عالی امنیت ملی مصوب شود. تشخیص تهدید های داخلی و خارجی و تعیین روش مقابله با آنها صراحتا بر عهده شورای عالی امنیت ملی است

بر نص صریح قانون اساسی، شورای عالی امنیت ملی سه وظیفه اصلی دارد: تعیین سیاست‌های دفاعی و امنیتی کشور در چارچوب سیاست‌های کلی، هماهنگ کردن فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مرتبط با مسائل دفاعی و امنیتی و استفاده از ظرفیت‌های مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی. در ابتدای اصل ۱۷۶ قانون اساسی چنین آمده است: به منظور تامین منافع ملی و پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی «شورای عالی امنیت ملی» به ریاست رئیس جمهور تشکیل می‌گردد. تشخیص تهدید های داخلی و خارجی و تعیین روش مقابله با آنها صراحتا بر عهده شورای عالی امنیت ملی است

شورای عالی امنیت ملی مهم‌ترین نهاد تصمیم‌ساز جمهوری اسلامی در حوزه امنیت، سیاست خارجی و مسائل راهبردی است. شورایی که بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی با هدف تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی تشکیل شده است.

ریاست این شورا بر عهده رئیس‌جمهوری است، بر نص صریح اساس قانون اساسی، این شورا سه وظیفه اصلی دارد: تعیین سیاست‌های دفاعی و امنیتی کشور در چارچوب سیاست‌های کلی، هماهنگ کردن فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مرتبط با مسائل دفاعی و امنیتی و استفاده از ظرفیت‌های مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی.

به همین دلیل، نقش شورا صرفاً به تصویب تصمیم‌های امنیتی محدود نمی‌شود و طی چهار دهه گذشته بسیاری از مهم‌ترین پرونده‌های سیاسی، امنیتی و حتی سیاست خارجی کشور در این نهاد بررسی شده است.

چه کسانی عضو شورای عالی امنیت ملی هستند؟

ترکیب اعضای شورای عالی امنیت ملی نیز نشان‌دهنده جایگاه این نهاد است. رئیس‌جمهوری، رئیس مجلس، رئیس قوه قضائیه، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، رئیس سازمان برنامه و بودجه، دو نماینده رهبری نظام، وزیران امور خارجه، کشور و اطلاعات اعضای اصلی شورا هستند؛ و البته حسب‌ مورد وزیر مربوط و عالیترین‌ مقام‌ ارتش‌ و سپاه‌.

در کنار شورای عالی امنیت ملی، دبیرخانه شورا قرار دارد. دبیر شورا با حکم رئیس‌جمهوری منصوب می‌شود و علاوه بر اداره دبیرخانه، وظیفه پیگیری مصوبات و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف را بر عهده دارد.

دبیرخانه دارای معاونت‌هایی در حوزه‌هایی مانند امنیت داخلی، امنیت خارجی، سیاست خارجی، راهبردی، اقتصادی، حقوقی، رسانه‌ای و بین‌الملل است و بخش مهمی از بررسی‌های کارشناسی و مقدمات تصمیم‌گیری در همین ساختار انجام می‌شود.

نهادی فراتر از دولت‌ها

شورای عالی امنیت ملی در چهار دهه گذشته، بسته به شرایط سیاسی و نوع دولت مستقر، گاهی نقش مستقیم‌تری در پرونده‌ها داشته و گاهی بیشتر در جایگاه سیاست‌گذار و هماهنگ‌کننده ظاهر شده است.

اهمیت این شورا از آنجا ناشی می‌شود که اعضای آن تنها به دولت محدود نیستند و رؤسای سه قوه، فرماندهان نظامی و نمایندگان رهبری نظام در آن حضور دارند. همین ترکیب می‌تواند شورا را به نهادی برای هماهنگی میان بخش‌های مختلف حاکمیت تبدیل کند.

با این حال، مسئله اصلی همچنان به حدود اختیارات شورا و به‌ویژه دبیرخانه آن بازمی‌گردد؛ اینکه چه تصمیمی باید در خود شورا تصویب شود، چه اختیاراتی قابل واگذاری به دبیرخانه است و مصوبات در چه شرایطی باید برای افکار عمومی توضیح داده شوند.

شورای عالی امنیت ملی به دلیل نقش خود در پرونده‌های امنیتی، سیاست خارجی و بحران‌های داخلی، همچنان یکی از مهم‌ترین مراکز تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی است؛ نهادی که تصمیماتش می‌تواند مستقیماً بر سیاست داخلی و خارجی کشور اثر بگذارد و به همین دلیل، بحث درباره حدود اختیارات و سازوکار تصمیم‌گیری آن همچنان موضوعی جدی در فضای حقوقی و سیاسی ایران است.

............

در ابتدای اصل ۱۷۶ قانون اساسی چنین آمده است: به منظور تامین منافع ملی و پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی «شورای عالی امنیت ملی» به ریاست رئیس جمهور، با وظایف زیر تشکیل می‌گردد:
۱) تعیین سیاست‌های دفاعی - امنیتی کشور در محدوده سیاستهای کلی تعیین شده از طرف مقام رهبری.
۲) هماهنگ نمودن فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر کلی دفاعی - امنیتی.
۳) بهره‌گیری از امکانات مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی.

در این اصل اعضای شورا بشرح زیر تعیین شده اند:

۱) روسای قوای سه‌گانه.
۲) رئیس ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح.
۳) مسئول امور برنامه و بودجه.
۴) دو نماینده به انتخاب مقام رهبری.
۵) وزرای امور خارجه، کشور، اطلاعات.
۶) حسب مورد وزیر مربوط و عالی‌ترین مقام ارتش و سپاه.
شورای عالی امنیت ملی به تناسب وظایف خود شوراهای فرعی از قبیل شورای دفاع و شورای امنیت کشور تشکیل می‌دهد. ریاست هر یک از شوراهای فرعی با رئیس جمهور یا یکی از اعضای شورای عالی است که از طرف رئیس جمهور تعیین می‌شود. حدود اختیارات و وظایف شوراهای فرعی را قانونی معین می‌کند و تشکیلات آنها به تصویب شورای عالی می‌رسد.

مصوبات شورای عالی امنیت ملی پس از تایید مقام رهبری قابل اجراست.

بر اساس اصل ۱۷۶ شورای عالی امنیت ملی وظایف ذاتی مشخصی دارد که عبارتند از:

۱- تامین منافع ملی و پاسداری از انقلاب اسلامی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی

۲- تعیین سیاست‌های دفاعی - امنیتی کشور در محدوده سیاستهای کلی تعیین شده از طرف مقام رهبری.
۳- هماهنگ نمودن فعالیت‌های سیاسی، اطلاعاتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در ارتباط با تدابیر کلی دفاعی - امنیتی.
۴- بهره‌گیری از امکانات مادی و معنوی کشور برای مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی.

کد : 4034

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 5 ساعت پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه

آیا می‌توان نفت سبک صادراتی را با سوخت نیروگاه‌ها وبرخی صنایع جایگزین کرد

مداح معروف: اولین مرحله خون‌خواهی، برهم زدن مذاکره است / هر کسی تریبون دارد علیه توافق حرف بزند

چرا پس از آتش‌بس به کشتی‌ها حمله شد؟

تماشا کنید: گفتگوی «انتخاب» با ولی نصر، مشاور سابق اوباما / در فصل آخر جنگ ایران و آمریکا هستیم

کل نفت خام صادراتی جایگزین سوخت نیروگاه ها شود/ با خطوط گسترده موجود برق و گاز صادر کنیم

سقوط هلدینگ خلیج فارس از قله ۲ میلیارد دلاری به ۶۱۴ میلیون دلار؛ چگونه سود دلاری ۷۰ درصد کاهش یافت؟ +اینفوگرافیک

ویدئو ببینید: ۵ نکته درمورد تصمیم مهم قالیباف و پزشکیان برای عبور از صداوسیمای جبلی

نفت خام سبک صادراتی تحویل نیروگاه ها شود و بجای آن برق صادر کنیم

تفاهم نامه اسلام آباد چگونه بهم خورد؟

پتروشیمی اروند روی دور تعطیلی؛ سوءمدیریت هلدینگ خلیج فارس چقدر آب خورد؟

نرخ سوم بنزین از بامداد ۱۷ شهریور، ۱۰ هزار تومان می‌شود

تماشا کنید: چاله میدان!/ روزگاری قرار بود صداوسیما دانشگاه باشد، اما اکنون به ملک شخصی مجریان رادیکال تبدیل شده

اظهارات علم‌الهدی چگونه موجب تهییج اعراب علیه ایران شد؟ / محمد فرازمند، مدیرکل اسبق خلیج فارس وزارت خارجه توضیح می‌دهد

در ارمنستان چه خبر است؟ ایران چه باید بکند

به خاورمیانه جدید خوش آمدید؛ از این پس احتمالا با این دو بلوک در این منطقه روبه‌رو خواهیم شد/ چه شد که کار به اینجا کشید؟

احمد میدری ضعیفترین عضو کابینه

غرویان: منافقین داخلی می خواهند پزشکیان را از صحنه خارج کنند/ پزشکیان باید از خاتمی، روحانی و ظریف استفاده کند

مداح معروف: اولین مرحله خون‌خواهی، برهم زدن مذاکره است / هر کسی تریبون دارد علیه توافق حرف بزند

خبر فوری/ترامپ چارچوب توافق با ایران را اعلام کرد؛ شرط اصلی چیست؟

تماشا کنید: پیام‌های نشت فیلم عروسی دختر شمخانی/ویدئو

زیباکلام: انرژی هسته‌ای جز بدبختی هیچ چیزی برای ما نداشته است

فلاحت‌پیشه33روز قبل: مادورو مشغول مذاکره برای فرار است، ایران در باتلاق سخنرانی‌های آبکی

تصادف هولناک برای خانواده سقاب اصفهانی و انتظار تحول ریلی از ایشان

برد 2000 کیلومتر موشک محدودیتی بود که رهبر انقلاب تعیین کردند تا اروپایی‌ها خطری احساس نکنند

شرط نهایی ایران برای مذاکره با آمریکا تعیین شد

پزشکیان دستور آغاز مذاکرات با آمریکا را صادر کرد