طرح آزادسازی قیمت بنزین،برق و گاز و بازتوزیع درآمدها بین مردم

دورکاری هوشمندانه و نظارت دقیق بر عملکرد کارکنان دورکار، حمایت از سفرهای اشتراکی تاکسی های اینترنتی، تامین هر چه سریع تر واگن های مورد نیاز مترو و اتوبوس های مورد نیاز ضرورت هایی است که در حین اجرای طرح می بایست با جدیدیت و قاطعیت پیگیری شوند. برق و گاز یارانه‌ای عواقب بسیار سنگینی به دنبال داشته و دارد و برای حل این معضل بزرگ فقط یک راهکار وجود دارد و آن راهکار این است که قیمت برق و گاز مانند سایر کشورهای فقیر و غنی جهان آزاد شوند.

حسین میرافضلی کارشناس انرژی در یادداشتی برای انرژی پرس نوشت: «بررسی‌ها نشان می‌دهد سالانه حدود ۱۸۰ میلیارد دلار انرژی شامل برق، گاز، بنزین و گازوئیل با قیمت‌های بسیار پایین در کشور مصرف می‌شود؛ رقمی که نه‌تنها به افزایش رضایت اجتماعی منجر نشده، بلکه به تشدید ناترازی‌های اقتصادی، آلودگی هوا و فشار مضاعف بر بودجه دولت انجامیده است. این وضعیت در حالی ادامه دارد که مدیریت صحیح این منابع می‌تواند به یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی کشور تبدیل شود.

بر اساس محاسبات ارائه‌شده، با در نظر گرفتن قیمت ۸ سنت برای هر متر مکعب برق، سالانه حدود ۳۰ میلیارد دلار برق در کشور تولید و توزیع می‌شود. همچنین با لحاظ میانگین قیمت صادراتی گاز در سطح ۲۵ سنت، ارزش گاز مصرفی سالانه ایران به حدود ۶۷ میلیارد دلار می‌رسد. بنزین با قیمت ۹۵ سنت به ازای هر لیتر، سالانه ۴۷ میلیارد دلار و گازوئیل با قیمت ۸۵ سنت، حدود ۴۵ میلیارد دلار هزینه پنهان به اقتصاد تحمیل می‌کند؛ رقمی که مجموع آن به حدود ۱۸۷ میلیارد دلار می‌رسد.

در این طرح تاکید شده است که دولت‌ها و مجالس گذشته، ظرفیت این مزیت بزرگ اقتصادی را به‌درستی به کار نگرفته‌اند و همین موضوع باعث شده یارانه انرژی به جای شکوفایی، به عامل فرسایش اقتصادی تبدیل شود. راهکار پیشنهادی، آزادسازی قیمت انرژی همراه با بازتوزیع مستقیم منافع به خانوارها و مصرف‌کنندگان است.

در بخش بنزین، پیشنهاد شده قیمت آزاد شود و سهمیه‌ای معادل ۴۷ میلیون لیتر در روز میان ۲۸ میلیون سرپرست خانوار توزیع شود. این سهمیه به‌صورت اعتبار ریالی در حساب خانوارها اعمال می‌شود و متناسب با بعد خانوار افزایش می‌یابد. در بخش گاز و برق نیز، آزادسازی قیمت برای مصارف خانگی، تجاری و اداری در کنار تخصیص اعتبار سالانه حدود ۱۰۰۰ دلار به هر مشترک پیش‌بینی شده است؛ اعتباری که مصرف کمتر از آن به‌عنوان طلب به مشترک بازگردانده می‌شود.

برای گازوئیل، تمرکز اصلی بر اصلاح بخش حمل‌ونقل است. تخصیص سهمیه به کامیون‌ها و اتوبوس‌ها بر اساس مصرف خودروهای با عمر زیر ده سال، ابزاری برای خروج خودروهای فرسوده از ناوگان حمل‌ونقل عنوان شده است؛ خودروهایی که سهم بالایی در آلودگی هوا و سوانح جاده‌ای دارند و سالانه هزاران قربانی بر جای می‌گذارند.

طراحان این بسته سیاستی معتقدند اجرای آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای از جمله کاهش مصرف سوخت، قطع واردات بنزین و گازوئیل، کاهش آلودگی هوا، افزایش رضایت عمومی، توسعه حمل‌ونقل عمومی، کاهش قاچاق سوخت و حتی تسهیل مدیریت نرخ ارز به همراه داشته باشد. به باور آنها، این طرح نیازمند عزم ملی و روشنگری عمومی است؛ چرا که منافع بلندمدت آن، مستقیما با امنیت اقتصادی نسل‌های آینده گره خورده است.»

مجموع یارانه‌های برق و گاز که در حال حاضر در بخش خانگی کشور توزیع می‌شوند، سالانه حدود ۴۰ میلیارد دلار است؛ برق و گاز یارانه‌ای عواقب بسیار سنگینی به دنبال داشته و دارد و برای حل این معضل بزرگ فقط یک راهکار وجود دارد و آن راهکار این است که قیمت برق و گاز مانند سایر کشورهای فقیر و غنی جهان آزاد شوند. از جمله عواقب برق و گاز یارانه‌ای عبارت‌اند از:

شدت بسیار زیاد و مهارنشدنی مصرف برق و گاز در ایران.

ناترازی شدید و روزافزون برق و گاز.

سرانه مصرف خانگی بالا نسبت به کشورهای با شرایط مشابه.

عدم امکان تأمین مالی و انگیزه برای تبدیل نیروگاه‌های گازی به سیکل ترکیبی به دلیل قیمت بسیار نازل گاز تحویلی به نیروگاه‌ها و عدم امکان افزایش قیمت گاز نیروگاه‌ها به دلیل یارانه‌ای‌بودن برق تحویلی به مصرف‌کنندگان و در نتیجه پایین‌بودن راندمان نیروگاه‌ها.

گرایش شدید مردم حتی ساکنان مناطق معتدل به خرید کولرهای گازی پرمصرف به دلیل قیمت ارزان برق.

عدم تمایل به استفاده از موتورهای کم‌مصرف در کولرهای آبی به دلیل قیمت ارزان برق.

مصارف بالای موتورخانه آپارتمان‌ها و مجتمع‌های مسکونی و تجاری و عدم بهینه‌سازی این مصارف بالا به سبب قیمت یارانه‌ای گاز.

خرید بخاری‌های پرمصرف و عدم استقبال از بخاری‌های کم‌مصرف به سبب قیمت یارانه‌ای گاز.

افزایش دمای خانه‌ها تا ۳۰درجه در زمستان و کاهش دمای خانه به نزدیک صفر درجه در تابستان به سبب برق و گاز یارانه‌ای.

عدم جدیت لازم در اجرای صحیح مقررات انرژی ساختمان‌سازی و نگهداری ساختمان‌ها به سبب برق و گاز یارانه‌ای.

اجرانشدن طرح جایگزینی کنتورهای قدیمی با کنتورهای هوشمند برق به‌ خاطر برق یارانه‌ای و نبود انگیزه لازم (با استفاده از کنتورهای هوشمند برق، متناسب با میزان مصرف در ساعات کم‌باری و پرباری شبکه، قیمت برق قابل محاسبه است و مردم تشویق به مصرف کمتر در ساعات اوج مصرف می‌شوند).

استفاده از وسایل برقی پرمصرف در ساعات پیک مصرف برق به سبب یارانه‌ای‌بودن قیمت برق و عدم استقبال از کنتورهای هوشمند برق.

برق یارانه‌ای انگیزه صنایع برای بهینه‌سازی مصرف و استفاده از وسایل کم‌مصرف را از بین برده است.

گاز یارانه‌ای منجر به افزایش مصرف در واحدهای صنعتی و نیروگاهی شده و انگیزه استفاده از تجهیزات و طرح‌های بهینه‌سازی مصرف را از بین برده است.

ده‌ها و صدها عارضه ناشی از برق و گاز یارانه‌ای وجود دارد که اقتصاد، فرهنگ، سلامت و اعتبار و آینده کشور را تهدید می‌کنند. نظر به مراتب فوق هیچ راهی جز آزادسازی قیمت برق و گاز وجود ندارد. در این طرح موضوع آزاد و شناورسازی قیمت گاز، برق و بازتوزیع منابع حاصل از فروش برق و گاز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

کلیات روش اجرای طرح عبارت‌اند از:

ایجاد حساب اعتباری انرژی برای همه مشترکین برق و گاز.

اختصاص کارت متصل به این حساب اعتباری به مشترکان برای استفاده در پمپ بنزین، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، پرداخت فیش گاز و برق و پرداخت هزینه‌های دانشگاه‌ها، مراکز درمانی و بیمارستان‌ها و سایر خدمات. به تشخیص دولت، امکان برداشت و انتقال پول از این کارت اعتباری تا شش ماه وجود ندارد.

متناسب با اقلیمی که هر مشترک در آن ساکن است و ماه‌های مختلف سال معیار یا سهمیه برق و گاز تعیین و به همه مشترکان برق و گاز اطلاع‌رسانی می‌شود.

مشترکانی که کمتر از سهمیه برق و گاز مصرف کنند، میزان مصرف کمتر از سهمیه با قیمت‌های آزاد در همان روز به حساب اعتباری آنها لحاظ و برایشان پیامک می‌شود و مشترکانی که بیشتر از سهمیه برق و گاز مصرف کنند، مصارف بیشتر با قیمت آزاد محاسبه و به حساب بدهکاری ایشان در همان روز اعمال و به ایشان اطلاع‌رسانی می‌شود.

پس از پایان ماه اعتبار بانکی مشترکان کم‌مصرف به حساب آنها اعمال خواهد شد و مشترکان پرمصرف در آن ماه بدهکار می‌شوند و مکلف به پرداخت بدهی یا کاهش مصرف در ماه بعد برای جبران بدهی هستند.

نتایج حاصل از اجرای این طرح:

۱- مصرف برق و گاز کاهش و انگیزه‌ها برای کاهش مصارف غیرضروری افزایش خواهد یافت.

۲- ناترازی برق و گاز کاهش می‌یابد و به مرور از بین می‌رود.

۳- آلودگی هوا به‌شدت کاهش می‌یابد.

۴- ایران به مرور به صادرکننده مهم برق و گاز تبدیل می‌شود.

۵- دمای عمده خانه‌ها در زمستان روی ۱۸ تا ۲۰ درجه تنظیم می‌شود و مردم در ماه‌های سرد در خانه لباس گرم خواهند پوشید.

۶- بازار کولرهای آبی کم‌مصرف رونق می‌گیرد و بازار کولرهای گازی پرمصرف کم‌رونق می‌شود.

۷- با کاهش مصرف گاز و برق در حوزه خانگی، تجاری و عمومی از تعطیلی کارخانه‌ها و واحدهای بزرگ صنعتی و تولیدی و تأمین‌کننده ارز کشور جلوگیری می‌شود.

۸- استفاده از وسایل برقی پرمصرف به ساعات کم‌باری شبکه برق و روزهای تعطیل منتقل می‌شود.

۹- توزیع یارانه‌ها عادلانه‌تر می‌شود و اقشار کم‌درآمد تقویت خواهند شد.

۱۰- رضایت عمومی به مرور افزایش می‌یابد.

۱۱- با افزایش منابع درآمدی دولت، خرید ۲۰۰ هواپیمای مدرن فراهم خواهد شد.

۱۲- با افزایش منابع درآمدی دولت، امکان توسعه زیرساخت‌های قطارهای تندرو فراهم خواهد شد و با توسعه حمل‌ونقل ریلی و هوایی و توسعه حمل‌ونقل عمومی تعداد کشته‌های جاده‌ای از ۱۸ تا ۲۰ هزار به نصف کاهش می‌یابد و از مصدوم و زخمی‌شدن و قطع عضو و قطع نخاع بیش از ۵۰ هزار نفر در سال جلوگیری می‌شود.

۱۳- به‌ صورت خودکار از اختصاص میلیون‌ها دلار یارانه انرژی به اتباع غیرمجاز جلوگیری می‌شود.

با اجرای طرح فوق، نقدینگی مستقیمی وارد بازار نمی‌شود و با کارت اعتباری که به همه مردم اختصاص داده می‌شود، اثر تورمی آن تا حد زیادی کنترل می‌شود. این طرح حتی می‌تواند با تأثیر مثبت بر عوامل افزایش تورم منجر به کاهش تورم شود.

با اجرای این طرح، میلیون‌ها نفر در روستاها و شهرهای کوچک و حتی افراد کم‌درآمد در همه نقاط کشور می‌توانند ماهانه درآمد مناسبی داشته باشند و سطح رفاه جامعه مقداری بهبود یابد.

حسین میرافضلی - کارشناس انرژی

منبع

کد : 3909

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 2 ماه پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه

یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل: جهان دارد خودش را از ما جدا می‌کند؛ این همان چیزی بود که ایران، قطر و حماس دنبال می‌کردند و الان در حال رخ دادن است

اشکالات قابل تامل طرح مقابله با نفوذ بیگانگان/ ویدئو اشکالات وحشتناک در طرحی که در حال تبدیل شدن به قانون است

نقد حقوقی-سیاسی طرح مقابله با نفوذ خارجی

پزشکیان: جایگاه اصلی مردم و کشور ما بسیار بالاتر از چیزی است که الان در آن قرار داریم

عراقچی: روند مذاکراتی ادامه دارد/ مشغول بررسی دیدگاه‌های آمریکا در مورد طرح ۷ روزه هستیم و فکر می‌کنم ظرف چند روز به آن جواب بدهیم

ببینید / اقدام وحدت‌شکنانه صداوسیما: انتشار گزارش برای محاکمه هنرمندانی که به ایران بازمی‌گردند

نتیجه اختلاف وزیر نفت با مدیر زیر مجموعه خود آقای شریعتمداری

ترامپ: ایران می‌خواهد به توافق برسد / شاید به توافق برسیم و شاید هم نرسیم؛ چون اگر قرار نیست آنها به توافق پایبند بمانند، پس بهتر است اصلاً این کار را نکنیم

ابوترابی‌فرد، امام جمعه موقت تهران: سخنان رئیس‌جمهور ایران در سازمان ملل، تبلور اندیشه ناب قائد شهید و پیام‌آور امنیت، صلح، عدالت، اقتدار و عزت است

چاره ای جز دورکاری و تقویت سفرهای اشتراکی خودروهای اینترنتی وجود ندارد/برای کاهش ترافیک، آلودگی هوا و کاهش اتلاف عمر

تحلیل اکونومیست: روز پس از جنگ در خاورمیانه؛ ایران چه خواهد کرد؟ / روزگار بلوک‌های مختلف در منطقه فرا خواهد رسید

ببینید / اقدام وحدت‌شکنانه صداوسیما: انتشار گزارش برای محاکمه هنرمندانی که به ایران بازمی‌گردند

ونس: درگیری آمریکا و ایران ممکن است تا یکی دو ماه دیگر، وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت شود

نتیجه اختلاف وزیر نفت با مدیر زیر مجموعه خود آقای شریعتمداری

خبر «ورود گروه‌های مسلح آموزش دیده به کشور و استقرار آن‌ها در برخی محلات»، کذب است

ترامپ: ایران می‌خواهد به توافق برسد / شاید به توافق برسیم و شاید هم نرسیم؛ چون اگر قرار نیست آنها به توافق پایبند بمانند، پس بهتر است اصلاً این کار را نکنیم

خبر فوری/ترامپ چارچوب توافق با ایران را اعلام کرد؛ شرط اصلی چیست؟

تماشا کنید: پیام‌های نشت فیلم عروسی دختر شمخانی/ویدئو

زیباکلام: انرژی هسته‌ای جز بدبختی هیچ چیزی برای ما نداشته است

ببینید / اقدام وحدت‌شکنانه صداوسیما: انتشار گزارش برای محاکمه هنرمندانی که به ایران بازمی‌گردند

فلاحت‌پیشه33روز قبل: مادورو مشغول مذاکره برای فرار است، ایران در باتلاق سخنرانی‌های آبکی

تصادف هولناک برای خانواده سقاب اصفهانی و انتظار تحول ریلی از ایشان

برد 2000 کیلومتر موشک محدودیتی بود که رهبر انقلاب تعیین کردند تا اروپایی‌ها خطری احساس نکنند

ونس: درگیری آمریکا و ایران ممکن است تا یکی دو ماه دیگر، وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت شود

شرط نهایی ایران برای مذاکره با آمریکا تعیین شد