اشتغال یک و نیم میلیون نفر در راه آهن هندوستان/جابجایی 850میلیون مسافر و یک میلیارد تن بار در سال توسط راه آهن هند

تبلیغات

راه‌آهن هندوستان

همان‌طور که میدانید هند کشور عجایب است و در هر گوشه از آن می‌توان پدیده‌ای دور از ذهن و باورنکردنی دید. این عجایب تنها در مورد مسائل مذهبی و تاریخی نیستند و حتی جلوه‌های نسبتا مدرن تکنولوژی نظیر قطار نیز در این کشور شکلی عجیب به خود می‌گیرند و از دیدگاه‌های مختلف مثل نحوه‌ی مدیریت، تعداد، انواع مختلف، امکانات و ... با دیگر کشورها تفاوت دارند. برای آشنایی با حقایق باورنکردنی در مورد راه‌آهن هند با کجارو همراه باشید.

تبلیغات

هر آنچه باید درباره هند بدانید

راه‌آهن مهم‌ترین وسیله حمل‌ونقل و شاهرگ حیاتی هند است و به همین دلیل تشکیلات اداری عظیم و شاخه‌های فراوانی دارد. تشکیلات راه‌آهن هند توسط یک وزارتخانه مستقل و گسترده به همین نام اداره می‌شود که از اهمیت و حساسیت زیادی برخوردار است و اقتصاد هند به نحوه‌ی عملکرد آن بستگی دارد. ۲۰ حقیقت باورنکردنی در مورد راه‌آهن هند به این شرح هستند:

۱. هند دارای بزرگ‌ترین شبکه‌ی راه‌آهن زیر نظر یک دولت واحد و سومین شبکه‌ی حمل‌ونقل ریلی طولانی دنیا به طول ۱۲۷ هزار و ۷۶۰ کیلومتر است.

راه‌آهن هندوستان

راه‌آهن هند سالانه به‌طور متوسط ۸۴۲۱ میلیون نفر مسافر دارد که توسط ۹۹۹۱ قطار با ۷۱۷۲ ایستگاه در سراسر کشور مسافرت می‌کنند. گفته می‌شود که تعداد مسافرهای قطار در هند در یک روز از جمعیت بعضی از کشورها بیشتر است. راه‌آهن این کشور در سال ۱۰۱۴ میلیون تن بار و اثاثیه جابه‌جا می‌کند.

۲. طولانی‌ترین ایستگاه راه‌آهن دنیا، ایستگاه گورکهپو هند با ۱۳۵۰ متر طول است. قبل از آن نیز ایستگاه خارگهپو با ۸۳۳ متر طول دارنده‌ی این عنوان بود.

ایستگاه گورکهپو هندوستان

۳. دو مورد از بخش‌های تاریخی راه‌آهن هند در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو قرار دارند؛ پایانه‌ی چاتراپاتی شیواجی و راه‌آهن کوهستانی.

راه‌آهن کوهستانی هند

راه‌آهن کوهستانی از سه بخش تشکیل شده است؛ راه‌آهن هیمالیایی دارجلینگ، راه‌آهن کوهستانی نیلگیری و راه‌آهن کالکا شیملا. این سه مسیر از ۱۰۰ سال پیش مورداستفاده قرار می‌گیرند.

پایانه‌ی چاتراپاتی شیواجی

پایانه‌ی چاتراپاتی شیواجی ترکیبی کلاسیک و منحصربه‌فرد از مکتب هنری گوتیک و معماری هندی است.

۴. راه‌آهن هند پنج قطار ویژه‌ی لوکس توریستی دارد که عبارت‌اند از: قطار سلطنتی راجستان کاخی روی چرخ (راجستان) ارابه‌ی طلایی (شروع حرکت از کارناکاتا و گوا) مهاراجه اکسپرس (شروع حرکت از دهلی به مقاصد متفاوت بر اساس برنامه‌ی سفر) اودیسه‌ی دکن (شروع حرکت از ماهاراشترا به مقاصد متفاوت بر اساس برنامه‌ی سفر) این قطارها موجب افتخار و سربلندی راه‌آهن هند هستند و جایگاه ویژه‌ای در بین قطارهای لوکس دنیا دارند. کاخی روی چرخ قدیمی‌ترین قطار لوکس هند است.

قطار سلطنتی راجستان

کاخی روی چرخ هند

۵. طولانی‌ترین مسیر راه‌آهن در هند متعلق به قطار ویوک اکسپرس (دیبروگره به کانیا کوماری) با ۴۲۷۳ کیلومتر طول و کوتاه‌ترین مسیر متعلق به سرویس‌های فصلی و محدود ناگپور به آجنی با ۳ کیلومتر فاصله است.

ویوک اکسپرس هند

۶. سریرامپور و بلاپور دو ایستگاه متفاوت در ناحیه‌ی ماهاراشترا هستند که دقیقا در یک نقطه از مسیر راه‌آهن ولی در دو طرف ریل قرار دارند.

سریرامپور و بلاپور هند

۷. تقاطع ماتورا محل عبور بیشترین تعداد قطار در راه‌آهن هند است. بیشترین ترافیک این تقاطع مربوط به براود گیج‌های (Broad Gauge – قطاری که چرخ‌های آن فاصله‌ای بیشتر از حد استاندارد دارند) مسیر آگرا گانت، بهاراتپور، الوار، دهلی، آکنرا، وریندیوان و قطار استاندارد هاتراس است.

تقاطع ماتورا هند

۸. طراحی سیستم تعلیق و کمک‌فنرهای این واگن‌ها به صورتی انجام می‌شود که میزان لرزش و نوسان آن‌ها در حدود ۷۲ ضربه در دقیقه یا ۱.۲ هرتز ثابت بماند. قلب انسان با فرکانس ۱.۲ هرتز می‌تپد و به همین دلیل مسافرت با وسیله نقلیه‌ای که با ریتمی مشابه نوسان دارد، بسیار راحت و آرامش‌بخش است (علت خواب راحت و شیرین در هنگام مسافرت با قطار).

واگن‌ها قطار هندوستان

۹. راه‌آهن هند از هر یک روپیه ی دریافتی، ۹۴ پیسا برای ارائه‌ی خدمات هزینه می‌کند و تنها ۶ پیسا سود این شرکت را تشکیل می‌دهد.

قطارهای هندوستان 3

۴ درصد از این سود برای نوسازی استفاده می‌شود که مبلغ ناچیزی است و به همین دلیل راه‌آهن هند مشکلات زیادی برای گسترش دارد. افزایش قیمت بلیت نیز همیشه با اعتراض و گلایه‌ی مردم مواجه می‌شود و عملا امکان‌پذیر نیست.

تقاطع الماس هند

۱۰. تقاطع الماس در ناگپور. شکل خاص ریل‌ها و مسیر آن‌ها به چهار جهت اصلی دلیل این نام‌گذاری است.

راه‌آهن هندوستان 4

۱۱. راه‌آهن هند در حال ساخت بلندترین پل ریلی دنیا بر روی رودخانه‌ی چناب است. این پل ۱۳۱۵ متر ارتفاع دارد و ۲۵ هزار تن فولاد در ساخت آن استفاده خواهد شد. ایده‌ی ساخت پل در سال ۲۰۰۸ مطرح شد اما بنا به ملاحظات امنیتی ادامه پیدا نکرد. در سال ۲۰۱۰ عملیات ساخت پل آغاز شد و انتظار می‌رود که در سال جاری به اتمام برسد.

تونل پیر پنجال هند

۱۲. تونل پیر پنجال در ایالت جامو و کشمیر به طول ۱۱.۲۵ کیلومتر، طولانی‌ترین تونل راه‌آهن هند است.

ایستگاه هاورا هند

۱۳.ایستگاه هاورا در کلکته، شلوغ‌ترین ایستگاه راه‌آهن هند است. روزانه ۹۷۴ قطار برای گذشتن از آن وادار به توقف و انتظار می‌شوند.

۱۴. همه تجهیزات الکتریکی واگن‌های قطار مثل پنکه و لامپ، به‌جای ولتاژ ۲۲۰ ولت استاندارد هند با ولتاژ ۱۱۰ ولت کار می‌کنند. این اقدام، ترفند بسیار مؤثری برای مقابله با سارقین است.

قطارهای هندوستان 5

۱۵. نماد خوش‌شانسی راه‌آهن هند، یک فیل است که در ۱۶ آوریل ۲۰۰۲ توسط موسسه ملی طراحی ترسیم شده و پولو (Bholu) یا پولو فیل نگهبان نامیده می‌شود.

پولو فیل نگهبان هند

۱۶. فیری کوئین (Fairy Queen) قدیمی‌ترین لوکوموتیو فعال هند است که تا چندی پیش هنوز با موتور بخار کار می‌کرد.

فیری کوئین هند

این لوکوموتیو در سال ۱۸۵۵ کار خود را آغاز کرد و در سال ۱۹۰۹ بازنشسته شد ولی در سال ۱۹۹۷ برای به حرکت درآوردن یک قطار توریستی بین دهلی و الوار دوباره مورد استفاده قرار گرفت. فیری کوئین قادر است با سرعت ۴۰ کیلومتر در ساعت حرکت کند.

راه‌آهن هندوستان 6

۱۷.راه‌آهن هند با ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار کارمند، هشتمین موسسه‌ی بزرگ دنیا محسوب می‌شود.

راه‌آهن هندوستان 7

۱۸.رزرو کامپیوتری بلیت قطارهای هند، از سال ۱۹۸۶ در دهلی‌نو آغاز شده است.

۱۹. راه‌آهن هند در ۱ دسامبر ۲۰۰۷ (روز جهانی ایدز)، یک قطار کمپین اطلاع‌رسانی در مورد بیماری ایدز راه‌اندازی کرد. این قطار ویژه‌ی روبان قرمز (Red Ribbon Express) نام دارد.

قطار روبان قرمز هند

۲۰. هند ۸ موزه‌ی راه‌آهن دارد که در شهرهای دهلی، پونه، کانپور، مایسور، کلکته، چنایی، گوم و تیروچیراپالی واقع شده‌اند. علاوه بر این، موزه‌ی ملی راه‌آهن دهلی بزرگ‌ترین موزه‌ی راه‌آهن آسیا به شمار می‌آید.

موزه‌ی راه‌آهن هند

به گزارش ریل ایران به نقل از بیزنس استاندارد؛ هندوستان سرزمین بسیار پهناور و وسیعی است و این شبکه تمام شهرها و روستاها و نواحی دورافتاده هند را به خوبی پوشش می دهد. روزانه حدود ۱۳ میلیون نفر از این خطوط برای جابجایی استفاده می کنند.

قطار در هند بسیار شلوغ و پرازدحام است و علاوه بر داخل قطار، از میله های قطار هم صدها نفر آویزان شده اند و حتی روی سقف هم آدم نشسته است! در این مطلب می خواهیم حقایقی جالب در مورد شبکه راه آهن هند را با شما در میان بگذاریم. در ادامه با الی گشت همراه باشید.

شبکه راه آهن هند یکی از قدیمی ترین شبکه های ریلی در دنیاست و ۱۷۳ سال پیش و در ۸ می ۱۸۴۵ تاسیس شده است.

راه آهن هند در سال ۱۹۵۱ ملی شده و حدود ۱۱۵۰۰۰ کیلومتر خطوط ریلی دارد. روزانه ۱۲۶۱۷ قطار حرکت می کنند تا نزدیک به ۱۵ میلیون مسافر را به نقاط مختلف جابجا کنند.
شرکت راه آهن هند از نظر تعداد کارمندان هفتمین شرکت بزرگ دنیاست و حدود ۱.۵ میلیون نفر کارمند دارد!

بخش عمده شبکه ریلی هند توسط اداره راه آهن هند اداره می شود و به این ترتیب شبکه راه آهن هند را به یکی از بزرگ ترین سیستم های ریلی دنیا تبدیل کرده که توسط یک سازمان مدیریت می شود. در سال ۱۹۵۱ حدود ۴۲ سیستم ریلی جداگانه با یکدیگر تلفیق شدند و به یک سازمان ملی و یکپارچه تبدیل شدند. جالب است بدانید که راه آهن هند به دلیل حرکت حدود ۱۲۰۰۰ قطار در روز، خود را «شریان حیاتی ملت» می نامد.

علاوه بر قطارهای مسافربری، روزانه حدود ۷۴۲۱ قطار باری مجموعا بیش از ۳ میلیون تن بار را در سرتاسر هندوستان و جهان جابجا می کنند. راه آهن هند به تازگی عضو کلابی شده که شامل سیستم های ریلی چین، روسیه و ایالات متحده است و مجموعا بیش از یک میلیارد تن بار در سال جابجا می کنند. سیستم راه آهن هند بالغ بر ۲۳۹۲۸۱ واگن باری، ۵۹۷۱۳ واگن مسافربری و ۹۵۴۹ لوکوموتیو دارد.

اگر به قطارها و سیستم ریلی قدیمی علاقه مندید شبکه راه آهن برایتان جالب خواهد بود. در سیستم ریلی هند همچنان از علائم و سیگنال های قدیمی (علامت دادن با پرچم) استفاده می کند که شاید بیشتر در فیلم های قدیمی دیده باشید.

استفاده از شبکه راه آهن هند کمی پیچیده است و به دلیل خطوط بسیار و همین طور ازدحام بالای جمعیت خیلی به توریست ها توصیه نمی شود. هرچند اگر اهل ماجراجویی باشید تجربه ای فراموش نشدنی برایتان خواهد بود. طولانی ترین مسیر ریلی هند بین دیبروگرا و کانیاکوماری است: مسافتی بالغ بر ۴۲۸۶ کیلومتر با ۵۶ توقف که کل مسیر از ابتدا تا انتها حدود ۸۲ ساعت طول می کشد!

مسیر تریواندروم- نیزاموندین مسیر حدودا ۵۲۸ کیلومتری بین وادودارا و کوتا را در ۶.۵ ساعت و بدون هیچ گونه توقف طی می کند. پرتوقف ترین مسیر هم قطار هورا-آمریتسار است که ۱۱۵ توقف دارد.

پرسرعت ترین قطار در راه آهن هند قطار اکسپرس نیودهلی-بوپال شاتابدی است که با متوسط سرعت ۱۵۰ کیلومتر در ساعت حرکت می کند. کندترین قطار هم قطار اکسپرس نیلگیری است که میانگین سرعتش تنها ۱۰ کیلومتر در ساعت است!

کلیشه ای در مورد مردم هند وجود دارد مبنی براین که هندی ها زیاد وقت شناس نیستند. ظاهرا این کلیشه در حرکت قطارها و راه آهن هند هم دیده می شود. قطار اکسپرس گواهاتی-تریواندروم (Guwahati-Trivandrum) در هر سفر معمولا ۱۰-۱۲ ساعت تاخیر دارد!!!

یکی از بدترین حوادث راه آهن هند در سال ۱۹۸۱ اتفاق افتاده است. در ۶ ژوئن آن سال قطاری مسافربری داخل رودخانه باگماتی سقوط کرد و باعث کشته شدن حدود ۸۰۰ نفر شد. این حادثه یکی از مرگبارترین حوادث ریلی در تاریخ هند به شمار می رود.

اگرچه سیستم راه آهن هند ویژگی های خاص خود را دارد و برای همه طیف گردشگری مناسب نیست اما با این حال قطار بهترین راه برای دیدن و تماشای سرزمین هندوستان است. قطارها تقریبا تمام هند را پوشش می دهند و به این ترتیب با قیمتی واقعا ارزان می توانید از سرتاسر هند و شهرهای مختلف دیدن کنید. مسیرهای طولانی مجهز به تختخواب هم هستند و سفری ماجراجویانه را برای گردشگران کنجکاو رقم می زنند.

سیستم راه آهن هند رکوردهای زیادی را در سطح جهانی به دست آورده است. یکی از آن ها ساخت بلندترین پل ریلی در جهان است که ۳۵ متر بلندتر از برج ایفل پاریس است. این پل روی رودخانه چناب در حال ساخت است و به دره کشمیر متصل می شود.

طولانی ترین تونل راه آهن هند در پیر پنجال قرار دارد و دره کشمیر را به بانیهال در جامو متصل می کند. این تونل بیش از ۱۱ کیلومتر طول دارد!

یکی دیگر از نکات جالب در مورد راه آهن هند این است که توالت در سال ۱۹۰۹ به قطارهای هند اضافه شد؛ یعنی بیش از نیم قرن بعد از افتتاح راه آهن هند! سیستم رزرواسیون منظم و سازمان یافته هم سرانجام در سال ۱۹۸۶ و در نیودهلی آغاز به کار کرد.

کوتاه ترین نام ایستگاه در راه آهن هند ایستگاه اودیشا (Odisha) است و Venkatanarasimharajuvariipeta با ۲۹ حرف بلندترین اسم را در بین ایستگاه های راه آهن هند دارد. البته این ایستگاه به دلیل طولانی بودن اسم و سخت بودن تلفظش اغلب با نام سری (Sri) شناخته می شود.

قطار فری کوئین (Fairy Queen) که بین دهلی نو و آلوار در راجستان رفت و آمد می کند قدیمی ترین موتور بخار در حال فعالیت جهان به حساب می آید. این قطار حتی در کتاب رکوردهای گینس هم به ثبت رسیده است.

همان طور که در بالا هم اشاره کردیم راه آهن هند بسیار قدیمی است و حدود ۱۷۰ سال قدمت دارد. بنابراین جای تعجب نیست که بدانید ۴ بنا و مکان متعلق به سیستم ریلی هند جزء میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این مکان ها عبارتند از دارجلینگ (راه آهن هیمالیا که در سال ۱۹۹۹ به ثبت رسیده)، ساختمان CST بمئبی (ثبت در سال ۲۰۰۴)، راه آهن کوهستان نیلگیری (ثبت سال ۲۰۰۵) و راه آهن کالکا شیملا (ثبت در سال ۲۰۰۸).

پندهایی از چند برابر شدن سرعت برقی‌کردن راه‌ آهن هند

هند در پنج سال گذشته موفق شده نرخ برقی سازی راه آهن خود را از 45 درصد به 94 درصد افزایش دهد و هدف آن دستیابی به انتشار صفر تا ۲۰۳۰ است.

تین نیوز |

عباس قربانعلی بیک: آمار UIC نشان می دهد از 2002 تا 2022 طول شبکه ریلی جهان 8 درصد ، دوخطه 75 درصد و شبکه برقی 213 درصد رشد داشته، در این مدت تعداد لکوموتیو حدود 60 درصد و خودکشش 4588 درصد (46 برابر) و واگن باری 54 درصد رشد داشته ولی تعداد مسافر 31 درصد کاهش داشته (احتمالا به دلیل کرونا، سال 2019 تعداد مسافر 8439 میلیون نفر بوده) ولی بار 161 درصد افزایش یافته است (تین 272363).

راه آهن هند در این سال 3519 میلیون مسافر (590 میلیارد نفر کیلومتر) و 1416 میلیون تن بار (872 میلیارد تن کیلومتر) جابجا نمود.

هدف طرح ملی (طرح جامع) راه آهن هند: افزایش قابل توجه سهم ریلی در حمل ونقل بار و مسافر تا سال 2050 (تین 273657):

سهم حمل و نقل بار: افزایش از 27 درصد فعلی به 45 درصد و سهم مسافر: افزایش از 8 درصد فعلی به 15 درصد با هزینه 485 میلیارد دلار.

برقی سازی راه آهن هند

این طرح افزایش قابل توجهی در عملکرد حمل و نقل راه آهن هند تا سال 2050 را هدف قرار داده است: جابجایی بار از 681 میلیارد تن کیلومتر خالص در 2016 به 8000 تا 10000 میلیارد تا 2050، که نشان دهنده افزایش بیش از 10 برابری است.

جابجایی مسافر: از سطح 1149 میلیارد مسافر کیلومتر در 2016 به 3000 تا 4000 میلیارد تا 2050، با رشد 2.5 تا 3.5 برابری.

هزینه های سرمایه گذاری: برای دستیابی به این اهداف، طرح ملی ریلی سرمایه گذاری های قابل توجهی را پیش بینی نموده است: 1) توسعه زیرساخت: تقریبا 413 میلیارد دلار و 85 درصد از کل هزینه شامل گسترش شبکه، برقی سازی خطوط، ارتقای علائم ... .

2) خرید ناوگان: تقریبا 71 میلیارد دلار و 15 درصد از کل هزینه شامل خرید لکوموتیوهای برقی و دیزلی، واگن های باری و مسافری.

هند چگونه فقط در 5 سال 45 درصد شبکه خود را برقی کرد، (How India electrified 45 درصد of its network in just five years)

در سال ۲۰۲۳، حدود ۲۵۰ پروژه ساخت راه آهن در سراسر جهان آغاز شد که مجموع سرمایه گذاری آن ها نزدیک به ۲۵۰ میلیارد دلار بود. آسیا با 42 درصد همچنان در ساخت راه آهن پیشتازبود و هند با ۴۰ پروژه و چین با ۲۸ پروژه درصدر قرارگرفتند.

برقی سازی راه آهن هند

هند در پنج سال گذشته موفق شده نرخ برقی سازی راه آهن خود را از 45 درصد به 94 درصد افزایش دهد و هدف آن دستیابی به انتشار صفر تا ۲۰۳۰ است. این پیشرفت قابل توجه به دلیل سیاست های کلان و سرمایه گذاری های گسترده در این بخش بوده است.

پیشینه برقی سازی راه آهن هند: ۱۹۲۵، اولین بخش برقی شده راه آهن هند به طول ۱۶ کیلومتر در حومه بمبئی ساخته شد.

۱۹۴۷ تا اوایل قرن ۲۱: برقی سازی عمدتاً بر خطوط حومه و بین شهری متمرکز بود و به تدریج در برنامه های پنج ساله پیشرفت کرد. با تأسیس اداره محیط زیست در 2015 برقی سازی شتاب بیشتری گرفت. دراین زمان، 45 درصد از شبکه هند برقی شده بود. (قابل توجه اینکه سازمان مرکزی برقی سازی راه آهن هند (CORE) در سال 1979 در وزارت راه آهن هند تاسیس گردید).

دلایل برقی سازی: 1) امنیت انرژی: هند چهارمین ذخایر بزرگ زغال سنگ جهان را دارد، اما 80 درصد از نفت خام خود را وارد می کند. برقی سازی راه آهن وابستگی به نفت را کاهش داده و امنیت انرژی را افزایش می دهد. 2) کاهش آلایندگی: راه آهن هند بزرگترین مصرف کننده برق در کشور است و برقی سازی به کاهش انتشار گازهای گلخانه ای کمک می کند. 3) اهداف زیست محیطی: هند متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ به انتشار صفر خالص برسد و برقی سازی راه آهن بخشی کلیدی از این تعهد است.

پیشرفت های اخیر، ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳: نرخ برقی سازی به ۱۶ کیلومتر در روز رسید که تقریباً 2 برابر نرخ پنج سال قبل و 9 برابر سریع تر از دوره های قبلی بود. از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۴۰٬۰۰۰ کیلومتر خط ریلی برقی شده، و قبل از ۲۰۱۴ تنها ۲۱٬۸۰۱ کیلومتر برقی بود. هزینه ها: از سال ۲۰۱۴، بیش از ۵.۵ میلیارد دلار برای برقی سازی هزینه شده (138 هزاردلار برکیلومتر).

چالش ها: جایگزینی لکوموتیوها: اگرچه شبکه برقی شده است، اما جایگزینی کامل لکوموتیوهای دیزلی با برقی زمان بر خواهد بود.

سایر کشورها، سوئیس: 99 درصد برقی، هند 94 درصد برقی، اروپا 56 درصد برقی، آلمان 61 درصد برقی، تا ۲۰۴۰، آمریکا 1 درصد برقی و تا ۲۰۴۵.

بررسی تجربه راه آهن هند در گسترش سریع و فوق تصور شبکه برقی و برنامه رشد 10 برابری بار تا 9 هزار میلیارد تن کیلومتر و 3 برابری مسافر به بیش از 3هزار میلیارد نفر کیلومتر با سهم 45 و 15 درصد تا 2050 برای ما که هدف سهم 30 درصد برنامه هفتم را داریم با وجود تحریم انواع موتورهای دیزل ریلی و وابستگی ناچیز در ساخت تجهیزات برقی، فرصت بسیار مغتنمی را فراهم می نماید.

عباس قربانعلی بیک

همیار تین

کد : 2147

گروه : اخبار رسانه ها

تاریخ : 12 ماه پیش

پرینت

کپی لینک کوتاه

زیباکلام: انرژی هسته‌ای جز بدبختی هیچ چیزی برای ما نداشته است

پهپاد آمریکایی که معادله نبرد هوایی را عوض می کند

رویترز: ایران به توافق برای خرید موشک‌های ضد کشتی مافوق صوت CM-۳۰۲ از چین نزدیک شده/ این موشک توانایی غرق کردن ناو هواپیمابر یا ناوشکن را دارد

در صورت لزوم پزشکیان و ترامپ ملاقات کنند

عراقچی: ممکن است با برخی شرایط، پروتکل الحاقی به پادمان معاهده را بپذیریم

آب خزر بدون شیرین سازی به اطراف تهران منتقل و پس از شیرین سازی پساب آن دریاچه نمک قم را سیراب کند

کانال خزر سیاه سرمایه گذاری در کریدور زنگزور را بی ارزش می کند و برای کشورهای حاشیه دریا و چین و هندمنافع دارد

سیاست انتقال اتباغ غیر قانونی باید بدون خلل و با قاطعیت اجرائی شود

خبر فوری/ترامپ چارچوب توافق با ایران را اعلام کرد؛ شرط اصلی چیست؟

تماشا کنید: پیام‌های نشت فیلم عروسی دختر شمخانی/ویدئو

محمد صدر عضو مجمع تشخیص: اطلاعات مراکز پدافندی کشور را روسیه به اسرائیل داده بود

دیوارکشی در مرزهای شرقی عامل تقویت امنیت ملی

تجزیه ایران و تغییر رژیم هدف بعدی اسرائیل و آمریکا است