پیوندها   |  rss   |  درباره ما  
  صفحه اول     حمل و نقل زمینی     حمل و نقل دریایی     حمل و نقل ریلی     حمل و نقل هوایی     اقتصادی  
یکشنبه، 28 مهر 1398 - 13:23   
 
 
   آخرین اخبار  
  ساخت و نوسازی ۵ هزار فروند شناور سنتی
  شناسایی رقبای تجاری در کشورهای هدف تجارت
  باید به مدیران دلسوز تضمین داده شود/ نباید دید سیاسی وارد مساله مبارزه با فساد شود/ ۱۱ سال است پرونده دکل های نفتی در قوه قضاییه بدون نتیجه مانده است
  اعزام ۷ هزار اتوبوس به مرزها برای انتقال زائران تا فردا
  طولانی‌ترین پرواز جهان با موفقیت انجام شد
  سود هر لیتر قاچاق بنزین به کشورهای همسایه+جزئیات
  نبود صرفه اقتصادی باعث تعطیلی مراکز اسقاط و بی‌کاری کارگران شده است/ چرا مراکز اسقاط تهران اجازه اسقاط موتورسیکلت‌های فرسوده را ندارند؟
  گلایه مردم از وضعیت نامناسب محور نهبندان ـ بیرجند/ جاده‌هایی که "مرگ" در آن جولان می‌دهد
  قیمت روز مسکن ۱۳۹۸/۷/۲۸| قیمت خانه‌های ۵۰ متری در تهران
  قیمت انواع چوب صنوبر در بازار
  درخت تبریزی یا صنوبر؛ درختی که سریع ترین رشد را دارد
قابلیت کاشت ده ها هزارهکتار صنوبر در جنوب شهر تهران با 850 میلیون متر مکعب فاضلاب سالانه
  توسعه زراعت چوب ضرورتی اجتناب ناپذیر و حیاتی برای کشور

  محمدعلی رجایی در مجمع عمومی سازمان ملل چه گفت؟
  مطهری: احمدی‌نژاد به درستی می‌گفت به عنوان رئیس‌جمهور مسئول اجرای قانون اساسی است /
  چگونه شرکت‌های دولتی ۷۰ درصد بودجه کشور را می‌بلعند
  آیا شرایط کنونی خاورمیانه مانند دوران جنگ سرد بین آمریکا و شوروی است؟ / حرکت ایران و آمریکا به سمت استراتژی «بازدارندگی دوجانبه»
ناکارآمدی ساختار بودجه ریزی در ایران
  عواقب وخیم و جبران ناپذیر بودجه ریزی کودکانه

  اخطار نهایی FATF به ایران
  تفسیر قانون اساسی نمی تواند با شورای نگهبان باشد؟
  تغییر رویکرد تقابلی عربستان و اما ات با ایران
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
- اندازه متن: + -  کد خبر: 90184صفحه نخست » اخبار رسانه هایکشنبه، 2 تیر 1398 - 18:01
چرا زنان جذب تشکل‏های غیر دولتی می‏شوند؟
  
ترابر نیوز:

نویسنده: محبوبه‏ عباسقلی‏

 
 
همیشه این سوال در جامعه مطرح است که چرا زنان بیش از مردان جذب تشکل‏های داوطلبانه می‏شوند؟ پاسخ این است:
از یک سو به دلیل محدودیت عرصع مشارکت و از سوی دیگر به دلیل عدم حساسیت هنجارهای فرهنگی و اخلاقی به فعالیت در تشکل‏های داوطلبانه، بویژه آنکه به طور سنتی، تشکل‏های داوطلبانه در ایران معادل موسسه‏های عام‏المنفعه زنان، نوعی فعالیت تشریفاتی، مردم دوستانه و گاه عوام فریبانه و در نهایت نوعی سرگرمی اجتماعی براین گذران اوقات زنان به حساب می‏آمده است.
 
مشارکت در تشکل‏های داوطلبانه به دلیل فوق، مسیری امن برای زنان فعال به حساب می‏آمده است. زیرا مقاومت جامعه مرد سالار در برابر آن مقاومت حداقلی بوده است. به طور کلی ساختار سنتی جامعه ایران امکان دسترسی و کنترل زنان را به منابع، منافع و فرصت زندگی مدنی محدود ساخته است. روش‏های اصلاحی نیز تلاش‏های اصلی خود را بیشتر بر مبنای ایجاد زمینه‏هایی جهت دسترسی زنان به منابع و فرصت‏ها قرار داده است. در چنین شرایطی زنان بیشتر از اینکه در گروه‏های تصمیم‏ساز و تاثیرگذار اجتماعی، فعال باشند به حاشیه‏نشین‏ها مبدل می‏شوند.اجتماع سازمان یافته زنان در تشکل‏های داوطلبانه این امکان را به زنان می‏دهد تا ضمن دسترسی آسان به امکانات و فرصت‏ها از طریق تاثیرگذاری در تغییر ساختارهای اجتماعی، به میزان قابل توجهی از کنترل منافع، منابع و فرصت‏های زندگی مدنی دست پیدا کنند.
منزلت اجتماعی، قدرت، ثروت و اطلاعات چهار عنصر تعیین کننده در قلمرو مشارکت فعال به حساب می‏آید. اما از آمارهای رسمی کشور می‏توان میزان مردانه بودن هر چهار قلمرو را به راحتی تخمین زد. زنان چگونه می‏توانند زمینه ورود خود را به قلمروهای چهارگانه آسان سازند؟
تشکل سازمان‏های غیردولتی، امن‏ترین و بی‏دردسرترین مسیر کسب منزلت اجتماعی، قدرت و اطلاعات است. طبیعی است که جذب منابع مالی(ثروت) نیز در سایه ایجاد آن سه قلمرو دیگر، فراهم خواهد شد.
دولت‏ها نیز مشتاق ورود زنان به تشکل‏های داوطلبانه هستند. در دولت‏های فراگیر قبل و پس از اسلام، با توجه به ساخت فئودالی و قبیله‏ای قدرت، مشارکت‏های مردمی با بی‏اعتمادی دو جانبه روبرو بود و در چارچوب خیر اجتماعی از طریق ارایه خدمات رفاهی محدود مانده بود. بنابراین دولت‏ها هیچ نقشی مستقیمی در روند مشارکت مردمی نداشتند.
با ورود به دوران مشروطه، زنان به تدریج از طریق مشارکت‏های دواطلبانه آموزشی و فرهنگی نظیر مدرسه‏سازی و آموزش و پرورش دختران، به نحوی دولت معاصر را به چالش دعوت کردند. با نهادینه شدن ساختارهای حکومتی سلطنتی در عصر پهلوی، پهلوی‏ها مشارکت زنان در تشکل‏های داوطلبانه را با در نظر داشتن نوعی تهدید بالقوه، مبدل به سازمان زنان یا تشکیلات مشابه آن ساختند. از این پس سیاست حکومت در برابر سازمان‏های غیر دولتی زنان جنبه ویترینی پیدا کرد.
پس از انقلاب با ورود به دوران سازندگی، رویکرد رفاهی توسعه از یک سو و سیاست خارجی از دیگر سو، مهمترین عوامل حمایت کننده دولت از سازمان‏های غیردولتی زنان بود. لزوم پاسخگویی به تهدیدهای دیپلماتیک جهانی در حوزه حقوق بشر و مشارکت زنان در ایران، باعث شد که سازمان‏های غیردولتی زنان به صورت سفیران غیررسمی با ایفای نقش‏های تبلیغاتی، مورد حمایت قرار گیرند. از دیگر سو با گسترش سیاست خارجی، حضور فن گرایان و کارشناسان رده بالای دولتی در کنفرانس‏های بین‏المللی، جای خالی سازمان‏های غیردولتی و بویژه زنان را مرتباً به دولت گوشزد کرد.
این موضوع به علاوه سیاست‏های رفاهی با هدف محرومیت زدایی از بخش آسیب‏پذیر جامعه - که مهمترین آنها را زنان تشکیل می‏دادند - همزمان موجب شد که دولت با گسترش سازمان‏های غیردولتی تخصصی و تعاونی‏های زنان گام‏های موثری به سوی زمینه‏سازی جهت تشکیل سازمان‏های غیردولتی تخصصی و مدرن زنان بردارد.
● روند جنسیت‏پذیری سازمان‏های غیردولتی در ایران
سازمان‏های غیر دولتی از دوران مشروطه بدین سو با حضور فعال زنان طبقه اعیان و متوسط شهری در تشکل‏های آموزشی، رنگ جنسیتی به خود گرفت. زنان که در نهضت مشروطه و بویژه در مبارزات خیابانی شهرهای بزرگ سهم بسزایی داشتند، پس از نهادینه شدن سازمان سیاسی حکومت به حاشیه رانده شدند اما تجربه مشارکت در نهضت مشروطه موجب شد تا زنان تحصیلکرده که عموماً از طبقه اعیان و نخبگان فرنگ رفته بودند، به خانه‏ها عقب‏نشینی نکنند و به تغییر ساختار اجتماعی موجود از طریق فرهنگ سازی بپردازند. اکثر زنان فعال در تشکل‏هایی که ساخت و تاسیس مدارس دختران و آموزش با شیوه مدرن را سرلوحه مأموریت خود قرار داده بودند، اجتماع کردند و نیز به انتشار مطبوعات ویژه زنان پرداختند.
مروری به تاریخ مشروطه نشان می‏دهد که چگونه تشکل‏های داوطلبانه مدرن سرآغاز خود را مدیون حضور زنان هستند. از آن پس تا اواخر دوران پهلوی، فعالیت در سازمان‏های خیریه‏ای و اجتماعی عام‏المنفعه، با وجود تحریف در منابع و رسالت سازمانی، جنسیت زنانه به خود گرفت. در بدو انقلاب، مشارکت توده‏ای زنان که تمام طبقات و گروه‏های اجتماعی و سیاسی مخالف پهلوی را در بر می‏گرفت موجب هویت‏یابی بخش عظیمی از زنان حاشیه‏نشین در بخش سنتی و مذهبی کشور شد. هر چند که تاریخ مشروطه، دیگر بار پس از نهادینه شدن انقلاب در دستگاه‏های دولتی تکرار شد و زنان را به خانه‏نشینی هدایت کرد اما این بار نیز خواسته‏های برخاسته از هویت‏یابی بدنه سنتی و مذهبی جامعه، موجب شد که زنان فعال انقلابی با انگیزه احقاق حقوق و تکالیف خود در متون دینی، هیئت‏ها، محافل، انجمن‏ها و تشکیلات ریز و درشت مذهبی - انقلابی را به را اندازند و تولد مجدد سازمان‏های غیردولتی را از طریق تشکل‏های ایدئولوژیک موجب شوند.
با گذشت چند سال گروه دیگری از زنان فعال انقلابی مجال حضور در سومین کنفرانس جهانی زن در نایروبی(۱۹۸۵) را یافتند و با الهام از تجربه جهانی زنان پس از بازگشت، اولین هسته‏های سازمان‏های غیردولتی مدرن را بنا نهادند. بیش از ۱۰۰ تن از اعضای سازمان‏های غیردولتی زنان طی یک سال حضور در کارگاه‏های ظرفیت سازی و آگاه سازی جنسیتی و آنگاه سفر به «خویدا»(در چین) شاهد غنی‏ترین بسیج اجتماعی زنان جهان بودند. نخستین علایم رشد سازمانی این گروه پس از بازگشت از چین، تشکیل اولین شبکه سازمان‏های غیردولتی در تاریخ تشکل‏های داوطلبانه ایران است.
در جامعه امروز ایران نیز پیشتازی زنان در روند تکامل رشد سازمانی، در جریان است، بویژه در پیشبرد پروژه «توانمندسازی» سازمان‏های غیردولتی.
با وجود اینکه «توانمندسازی» برنامه‏ای فراگیر برای همه گروه‏های اجتماعی موجود در جامعه مدنی است، اما این زنن هستند که چه در بخش‏های دولتی و چه در حوزه غیردولتی و دانشگاهی، این فرصت را ربوده و اولین تجربه‏های ذی قیمت پروژه‏های توانمند سازی را از آن خود می‏سازند. البته باید در نظر داشت که جامعه ایران، جامعه‏ای در حال گذرا است، گذرا از وضع موجود به وضع مطلوب، فراز و نشیب‏ها و هزینه‏های بی‏شمار دارد.
در این میان جامعه فعال زنان، چونان خط شکنانی خستگی‏ناپذیر در عرصه مشارکت مدنی، در معرض آسیب و آزمون و خطاهای بی شماری قرار دارند. بی تردید شایسته است هر گونه نقد و بررسی در فرآیند مشارکت و پیشتازی زنان در عرصه سازمان‏های غیردولتی منصفانه و با در نظر داشتن چنین وضعیتی صورت پذیرد.
● در حاشیه:
چندی است که موضوع «سازمان‏های غیر دولتی» به یکی از موضوعات مهم و بحث برانگیز تبدیل شده است. از سازمان ملل و بنیادهای بین‏المللی گرفته تا نهادهای دولتی و غیر دولتی و نخبگان، بر اهمیت توجه به این موضوع - یا به دلیل ظرفیت‏ها و آثار منحصر به فرد آن‏ها و یا به دلیل مخاطراتی که برای امنیت ملی کشورها و موقعیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی آنان ایجاد می‏کنند - پای می‏فشارند. در کشور ما در برنامه سوم و چهارم توسعه، به حمایت از این سازمان‏ها توجه شده است و سالیانه میلیاردها تومان بطور مستقیم صرف تشکیل و تقویت این سازمان‏ها می‏شود.
افزون بر آن، بخشی از حمایت‏ها نیز از ردیف‏هایی دیگر، چون حمایت از IT و حمایت از طرح‏های پژوهشی نصیب سازمان‏های غیر دولتی می‏شود.
قرائن از این واقعیت حکایت دارد که لازم است به برخی از این سازمان‏ها به چشم گروه‏هایی ارزشمند، پرتوان و در خدمت اهداف نظام اسلامی و مصلحت عمومی جامعه نگریست و آن‏ها را مستحق حمایت دانست، برخی دیگر را با سیاست‏هایی، به مسیر سازندگی هدایت کرد و تعدادی را نیز در زمره پیام‏آوران فرهنگ الحادی و ادبیات لیبرالیستی غرب و یا حتی عوامل سیاسی نظام سرمایه داری دانست. نبود سیاست‏های مشخص در جمهوری اسلامی، در برابر سازمان‏های غیر دولتی، هم به از دست دادن فرصت‏های استفاده بهینه از نیروهای مردمی در قالب این تشکل‏ها می‏انجامد و هم به حمایت‏های بی‏جا و توجیه‏ناپذیر از عوامل تحقیر فرهنگ دینی و ملی.
نویسنده کارآمدهای سازمان‏های غیردولتی را صرفاً از نگاه منافع زنان نگریسته و به آثار و نتایج و کارآمدی‏های این سازمان‏ها در راستای منافع عمومی بویژه منافع جامعه‏ی اسلامی توجه نکرده است در حالی که واقعیت آن است که بسیاری از زنان مسلمان جامعه با انگیزه‏های فراجنسیتی و فراقشری، اقدام به تأسیس سازمان‏های غیردولتی می‏نمایند.
اگر سازمان‏های غیردولتی با اهداف درست تأسیس شوند، کارآیی‏های بسیاری، به‏ویژه در رابطه با نظام اسلامی خواهند داشت؛ از جمله:
۱) می‏توانند در تبیین و تبلیغ مفاهیم دینی و ایجاد جریان‏های علمی و فرهنگی فعال باشند. گروه‏های نخبه و نظریه‏پرداز، در جریان تولید دانش، فعال می‏شوند و گروه‏های دیگر، در جریان تبدیل مفاهیم به زبان مفاهمه با مخاطبان مختلف، جریان‏سازی علمی و توسعه اطلاعات عمومی فعالیت خواهند کرد.
۲) گروه‏های غیردولتی با انتخاب موضوعات جزئی و با محدود کردن موضوع فعالیت خود، می‏توانند سطح کارشناسی خود را در همان موضوع، به سرعت بالا ببرند و به نهادهای حکومتی (سیاست‏گذاران، طراحان و مجریان) در سطوح مختلف، مشاوره کارشناسی دهند.
۳) با تکثیر بلندگو و ایجاد جریان‏های فرهنگی و اجتماعی، می‏توانند زمینه‏های لازم را برای تحقق اهداف و برنامه‏های نظام اسلامی فراهم و مطالبات عمومی را هدایت کنند و آن‏گاه که نهادهای دولتی در اجرای وظیفه خود، سهل‏انگاری می‏کنند و یا برخلاف اهداف نظام اسلامی رفتار می‏کنند، با آگاه‏سازی مخاطبان و ارائه تحلیل روزآمد، فشار مطالبات اقشار گوناگون را متوجه نهادهای دولتی سازند.
۴) این سازمان‏ها می‏توانند بازوی نظارتی نظام اسلامی باشند و به‏ویژه بر عملکرد نهادهای دولتی نظارت کنند.
۵) این نهادها از بهترین حلقه‏های اتصال میان مردم و مسؤولان هستند و به نظر می‏رسد که تکیه بر گروه‏هایی که بدون انگیزه‏های قدرت‏طلبانه، نقش حلقه اتصال را ایفا کنند، از اتکا بر احزاب سیاسی، که در کنار نظام اسلامی، کانون‏های قدرت سیاسی تأسیس می‏کنند، کارآمدتر باشد.
۶) در شرایطی که کشورهای جهان، به سوی جهانی سازی می‏روند، NGOها می‏توانند در حفظ هویت بومی و ملی و ایجاد جریان‏های منطقه‏ای و بین المللی با محوریت دین فعالیت کنند.
ملاحظه دو نکته، حساسیت کار سازمان‏های غیردولتی را آشکارتر می‏سازد:
۱) آن‏که مقایسه میان سازمانهای غیردولتی، در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه، نشان می‏دهد که در کشورهای پیشرفته، سازمان‏های غیردولتی خیریه و مددکار اجتماعی، رشد بیش‏تری دارند؛ اما در کشورهای در حال توسعه، برنامه‏ریزی‏ها بیشتر در مسیر توسعه سازمان‏های فرهنگی و اجتماعی است. در کشور ایران، گرچه تا ابتدای سال ۷۶ ۱۳ بسیاری از سازمانهای غیردولتی را سازمان‏های خیریه‏ای تشکیل می‏دادند، اما در چند سال گذشته، رشد سازمان‏های غیر دولتی فرهنگی و اجتماعی، بسیار بیش‏تر شده است.
۲) آن که رفته رفته ادبیاتی در حال شکل‏گیری است که عنوان «سازمان غیردولتی»(NGO) به گروه‏هایی که در چارچوب ادبیات دیکته شده بین المللی و محورهای اعلام شده توسط سازمان ملل فعالیت می‏کنند، اطلاق شود. بنابراین، گروه‏های مردمی، که در زمینه‏هایی چون ازدواج جوانان، بررسی معضل طلاق و نقد شاخصه‏های جهانی در باره حقوق بشر، حقوق زنان و توسعه فعالیت می‏کنند، گرچه به عنوان سازمانهای غیردولتی ثبت می‏شوند، اما اعتبار لازم را به عنوان سازمان غیر دولتی بدست نمی‏آورند. این مسأله، ناشی از سیاست حمایتی سازمان ملل از سازمان‏های غیردولتی نیز هست. این سازمان، گرچه در نوشته‏ها صرفاً بر نقش مردم و توانمندسازی سازمان‏های غیر دولتی تأکید می‏کند، اما دایره حمایت‏های خود را به گروه‏هایی خاص محدود می‏سازد.
● سازمان‏های غیردولتی و حمایت‏های داخلی‏
موضوع حمایت دولت از سازمان‏های غیردولتی، در ماده ۱۵۸ از برنامه سوم توسعه جای داده شد و در سالیان گذشته، بودجه‏هایی برای حمایت از این سازمان‏ها اختصاص داده می‏شود. این کمک‏ها در قالب کمک هزینه تأسیس سازمان‏های غیردولتی، هزینه برگزاری سمینار، توزیع سخت‏افزار و کمک به طرح‏های تحقیقی انجام می‏شود. هم‏چنین دوره‏هایی آموزشی را با موضوع توانمندسازی سازمان‏های غیردولتی، برگزار می‏کنند. هم‏اکنون بیش از ۳۷۰۰۰ سازمان غیر دولتی ثبت شده‏اند. تعداد سازمان‏های غیردولتی، به اندازه‏ای است که برخی دهه گذشته را دوران تأسیس سازمان‏های غیردولتی و آینده را مرحله تحکیم و نهادینه‏سازی این سازمان‏ها دانسته‏اند.[۱] ر.ک: سهراب رزاقی، «ظرفیت‏سازی و دوران گذار سازمان‏های غیردولتی»، وقایع اتفاقیه،۹/۳/۸۳ ، ص ۱۰.
ناگفته پیدا است که بسیاری از این سازمان‏ها را گروه‏های علمی، مذهبی، خیریه و گروه‏های عام‏المنفعه‏ای تشکیل می‏دهند که بااهداف اسلامی و انسانی تأسیس شده‏اند و نظام اسلامی موظف به حمایت مادی و معنوی از آن‏ها است؛ اما واقعیت به همین جا ختم نمی‏شود. قراین نشان‏گر آن است که نظام سرمایه داری جهانی، اهداف و برنامه‏های خود را به منظور تأثیرگذاری در سیاست‏ها و برنامه‏های نظام اسلامی و فرهنگ جامعه مدنی در ایران دنبال می‏کند. بالاتر آن که جمهوری اسلامی ایران به علت پیش گامی در مطرح کردن اندیشه اسلام سیاسی و اصول‏گرایی اسلامی، مهم‏ترین گزینه اصلاحات در طرح امریکایی خاورمیانه بزرگ است.
طرح‏های ظرفیت‏سازی سازمان‏های غیردولتی، در چند سال گذشته، از چند راه پی‏گیری می‏شود: اولین طرح ظرفیت‏سازی، طرحی است که از سال ۱۳۷۶ در یکی از مراکز توانمندسازی آغاز شده است. این طرح با حمایت مالی شورای جهانی جمعیت، بنیادفورد(امریکا)[۲] بنیادهای فورد، راکفلر و کارنگی از مهم‏ترین بنیادهای بین‏المللی صهیونیستی‏اند که در زمینه‏های فرهنگی - اجتماعی فعالیت می‏کنند(ر.ک: ادوارد بومن، کنترل فرهنگ(نقش بنیادهای کارنگی، فورد و راکفلر در سیاست خارجی آمریکا)، ترجمه جمیله الیاسی،).، برنامه و توسعه هلند[۳] هلند مهم‏ترین مرکز یهودیان تندرو در اروپا است. و[۴] سازمان کمک‏های خارجی امریکا.USA/AID اجرا می‏شود. دومین طرح را گروهی از نمایندگان سازمان‏های غیردولتی و با حمایت مالی دفتر برنامه عمران ملل متحد اجرا می‏کنند. سومین طرح، طرح‏های ظرفیت‏سازی است که در چند سال اخیر از سوی سازمان‏های دولتی به اجرا درآمده است و سالیانه میلیاردها تومان در این زمینه، هزینه می‏شود.[۵] سهراب رزاقی، «ظرفیت‏سازی و دوران گذرا سازمان‏های غیردولتی»، وقایع اتفاقیه، ۹/۳/۸۳ ، ص ۱۰(با تلخیص).● سازمان‏های غیر دولتی و حمایت‏های بین‏المللی‏
برخی از سازمان‏های غیردولتی، این امکان را دارند که با حمایت‏های مالی و اعتباری سازمان ملل و بنیادهای بین‏المللی، در کنفرانس‏های منطقه‏ای و جهانی، با عنوان نماینده زن ایرانی شرکت کنند، سمینارها و نشست‏ها را با این حمایت‏ها برگزار کنند و مهم‏تر آن که با عهده‏دار شدن برخی فعالیت‏ها(از سوی نهادهای بین‏المللی) کسب اعتبار و موفقیت به دست آورند. چندی پیش، شش نفر از نمایندگان سازمان‏های غیردولتی دارای گرایش فمینیستی، با حمایت همین نهادها، در اجلاس تایلند شرکت کردند و به انتقاد از قوانین جمهوری اسلامی پرداختند. مشاور یونسکو د رامور سازمان‏های غیردولتی در این باره می‏گوید:
«یونسکو بیش از این که اهرم مادی داشته باشد - که البته دارد - به سازمان‏های غیردولتی اعتبار می‏دهد؛ مثلاً از یک NGO در همایش دعوت می‏کند و می‏گوید: شما این کارها را انجام دهید. این درگیر کردن کار با NGO گام بزرگ و موثری است»[۶] ر.ک: «حضور زنان از طریق NGO»، حوراء(نشریه داخلی دفتر مطالعات و تحقیقات زنان)، ش ۶، ص ۳۹.
نهادهای بین‏المللی کوشیده‏اند تا از راه‏های گوناگون، به ایجاد جریان‏های منطقه‏ای و بین‏المللی، به منظور تقویت جریان‏های زنانه و گسترش ادبیات «لیبرال فمینیستی»، به‏ویژه در خاورمیانه بپردازند که در این میان می‏توان به «تشکیل شبکه زنان فارسی زبان» با شرکت گروه‏هایی از ایران، افغانستان و تاجیکستان، با حمایت مالی بانک جهانی و مرکز امور مشارکت زنان و تشکیل «شبکه زنان عرب زبان»، در خاورمیانه عربی[۷] تشکیل شبکه زنان فارسی زبان»، روزنامه شرق، ۳/۵/۸۳، ص ۱۲.، تشکیل اجلاس منطقه‏ای جامعه اطلاعاتی و سازمان‏های جامعه مدنی در شهریور ۱۳۸۲، با شرکت جمعی از نمایندگان سازمان‏های دولتی و غیردولتی ایران و پاکستان،[۸] کنشگران داوطلب، مرکز مطالعات و آموزش سازمان‏های جامعه مدنی ایران، ش ۱۴ و ۱۵، ص ۱۲. برگزاری دوره بین‏المللی مطالعات زنان، با حضور نمایندگان سازمان‏های غیردولتی از ایران، افغانستان، پاکستان، سودان، مصر، الجزایر، اردن، ترکیه، سوریه، کانادا، کلمبیا و بحرین، از سوی مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان،[۹] همان، ص ۲۱. همایش مبادله علمی میان تشکل‏های ایران و مصر، به همت مؤسسه هم‏یاران غدا و بنیاد آلمانی «فردریش ایبرت»، با حضور اعضای سازمان‏های غیردولتی ایران و مصر، در خرداد ۱۳۸۲ اشاره کرد.[۱۰] همان، ص ۲۱.
نکته مهم آن است که این حمایت‏ها بیش‏تر متوجه آن دسته از سازمان‏های غیردولتی است که در زمره گروه‏های سکولار، نواندیش و یا مخالفان نظام اسلامی‏اند.
● نمونه‏های فعالیت‏
چنان که گفته شد، بسیاری از سازمان‏های غیردولتی، با انگیزه‏های دینی و انسانی تأسیس شده و خدمات شایانی به نظام اسلامی و مردم کرده‏اند. فعالیت‏های فرهنگی در زمینه تبیین شخصیت و حقوق زن در اسلام، تشکیل گروه‏های علمی و مطالعاتی، فعالیت‏های خیریه و عام‏المنفعه(از جمله، حمایت از زنان سالمند و تشکیل گروه‏های امداد) بخشی از این فعالیت‏هااست. در کنار این گروه‏ها، سازمان‏های سکولار و گروه‏های هم‏سو با نهادهای بین‏الملل، به تضعیف آموزه‏های دینی، در نشست‏های دانشگاهی و همایش‏های عمومی، ایجاد گروه‏های مطالعاتی دانشجویی، به‏ویژه در کنار رشته‏های مطالعات زنان، مشاوره دادن به نهادهای دولتی و اعمال فشار بر نظام، از راه‏های تبلیغاتی، در داخل کشور و در کنفرانس‏های بین‏المللی اقدام می‏کنند. موارد زیر، نمونه‏هایی از این فعالیت‏ها هستند:
▪ بیانیه مطالبات زنان، توسط ۷۰ سازمان غیردولتی تنظیم و ارائه گردید. این بیانیه، حاصل مطالبات این گروه‏ها از مجلس هفتم است. ابهام‏زدایی از مفاد قانون اساسی، اصلاح قوانین مدنی، از جمله طلاق، حضانت و ریاست خانواده، که مشتمل بر نابرابری‏های جنسیتی است، اصلاح حقوق کیفری و قوانینی چون دیه و شهادت، وادار کردن دولت به اصلاح کتاب‏های درسی و حذف کلیشه‏های جنسیتی[۱۱] براساس نظریه فمینیستی، نابرابری‏های موجود بین زن و مرد، ریشه در فرهنگ و آموزش دارد و مهم‏ترین قدم به سوی برابری، اصلاح نگرش‏هایی است که به روش‏های مختلف، از جمله مقدس داشتن همسری و مادری و إعمال مرزبندی‏های زنانه و مردانه، نقش‏های ثابتی برای زن و مرد به تصویر می‏کشند. بر این اساس، متون و تصاویری که مرد را نان‏آور و زن را خانه‏دار نشان می‏دهد، عروسک را به دست دختر و دوچرخه را به دست پسر می‏دهد، دختر را در جمع دخترانه و پسر را در جمع پسرانه نشان می‏دهد و بچه را در آغوش مادر به تصویر می‏کشد، به دلیل آن که بر نگرش‏های سنتی تأکید می‏کنند، باید حذف شوند. از کتاب‏ها، ضرورت الزام بخش‏های مختلف دولتی، به استفاده از زنان، اعمال سهمیه‏بندی جنسیتی در ادارات دولتی و شوراهای شهر و ایجاد تعادل جنسیتی در سطوح مدیریتی کشور، بخشی از این مطالبات است. در جلسه مشترک این گروه‏ها بر چانه‏زنی و فشار به مجلس، برای اجرایی کردن مطالبات تأکید شد.[۱۲] ر.ک: ویژه نامه روز جهانی زن، خانه فرهنگ و توسعه.
▪ در تاریخ دهم تا سیزدهم تیرماه ۱۳۸۳ همایش سازمان‏های غیردولتی زنان آسیا(پاسیفیک) در بانکوک برگزار شد. در این همایش، سه نفر از گروه‏های مذهبی و شش نفر از سازمان‏های غیردولتی فمینیست ایرانی نیز شرکت داشتند. محبوبه عباسقلی‏زاده، عضو مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان، در این همایش، طی سخنانی گفت:
«.... وقتی به این‏جا می‏آمدم، زنان سکولار کشورم، که خواستار جدایی کامل دین از سیاست و حکومت هستند، از من خواستند به گوش جهانیان برسانم که چگونه آنان شهروند درجه ۳ بوده و به حاشیه رانده شده‏اند. چگونه از کاندیداتوری برای مجلس و شوراها و دست‏رسی به سایر فرصت‏های تصمیم‏گیری و سیاستگذاری محرومند. چگونه از داشتن تریبون‏های قانونی، حتی در سطح مطبوعات محروم بوده و تنها فضای موجود برای آنان فضاهای مجازی اینترنتی است.
وقتی که به این‏جا می‏آمدم، دختران کشورم، که ۳۵% جمعیت کشور را تشکیل می‏دهند، گفتند:
ما نمی‏دانیم که تو کجا می‏روی؛ ولی اگر گوش شنوایی پیدا کردی، بگو که قربانیان راستین بنیادگرایی، چه از جنس اسلامی‏اش و چه از جنس امریکایی‏اش، ما بودیم. بگو که این مقاومت و حجم پرقدرت مطالبات و اراده ما بود که به جریان رفرمیسم منجر شد؛ اما دیگر امیدی به بزرگ‏ترانمان نداریم. بگو: ما خواستار حق تصمیم‏گیری در مورد زندگی خصوصی و آینده، حقوق شهروندی مساوی با مردان، حق حضور برابر در فضای اجتماعی، حق انتخاب پوشش، حق عشق، حق لذت از زندگی و سایر حقوق انسانی هستیم....[۱۳] ر.ک: گزارش نمایندگان اعزامی شبکه ارتباطی مراکز غیردولتی زنان جمهوری اسلامی ایران، از همایش سازمان‏های غیردولتی زنان آسیا - پاسیفیک، دبیرخانه شبکه ارتباطی مراکز غیردولتی زنان، مرداد ۱۳۸۳.
▪ در جلسه سازمان‏های غیردولتی غیرمذهبی، سیاست‏های زن‏ستیزانه صدا و سیما، در قالب ارائه برنامه‏هایی چون عصر ایمان، که در آن، تعدادی از کارشناسان، به بیان دیدگاه‏های اسلامی درباره شخصیت و حقوق زن پرداختند، محکوم و بنا شد چگونگی اعتراض به صدا و سیما در قالب راهپیمایی یا روش‏های دیگر مطالعه شود. برخی از گروه‏ها نیز پیشنهاد تأسیس کمیته رسانه‏ای در باره مسائل مطرح شده در صدا و سیما را دادند. پیش از آن نیز ده‏ها نفر از اعضای این سازمان‏ها، در یک راهپیمایی، ترویج کلیشه‏های سنتی توسط صدا و سیما را محکوم کرده بودند.
▪ در جلسه سازمان‏های غیردولتی پیشنهاد وزارت علوم، مبنی بر سهمیه‏بندی جنسیتی در گروه‏های پزشکی، بررسی و قرار شد این گروه‏ها حرکتی هماهنگ را علیه آن آغاز کنند. پی‏گیری این گروه‏ها و فشار اعضای فراکسیون زنان مجلس ششم سبب شد که این طرح مسکوت بماند.
▪ فعالیت‏های این سازمان‏ها در کنار سازمان آموزش و پرورش سبب شد که طرح اصلاح کتاب‏های درسی، براساس نگرش‏های جنسیتی به کتاب‏های درسی راه یابد.[۱۴] الگوی مورد نظر در اصلاحات را می‏توان در کتاب پیکار با تبعیض جنسی، نوشته آندره میشل(از فمینیست‏های مشهور فرانسوی)، ترجمه محمدجعفر پوینده، که نتشارات نگاه چاپ کرده است، یافت. براساس این طرح، تصاویر و متونی که بیان کننده تمایز زن و مرد، در عملکرد و ترویج کننده نقش‏های سنتی زنان و مردان باشد، حذف می‏شود. در قدم اول، از سال گذشته، مواردی مانند «بابا نان داد»، که نشان‏گر نقش سرپرستی و نان‏آوری مرد در خانواده بود، حذف گردید.
▪ برخی از سازمان‏های غیردولتی، در روز جهانی زن(۲۰ اسفند ۱۳۷۹) با جمع‏آوری امضا، در نامه‏ای خطاب به مجلس شورای اسلامی، الحاق بدون قید و شرط ایران به کنوانسیون محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان را خواستار شدند.
▪ تأسیس سایت‏های زنانه، از دیگر برنامه‏هایی است که سازمان‏های غیردولتی به آن‏ها اهتمام دارند. این سایت‏ها می‏توانند در تبادل سریع اطلاعات، ارائه تحلیل و گردآوری طومارهای مختلف و هماهنگ‏سازی فعالیت‏ها بسیار مهم تلقی شوند. محتوای این سایت‏ها بیش‏تر نقد سیاست‏های نظام اسلامی، درباره زنان، تبیین نگرش‏های فمینیستی و یا ارائه چهره‏های فاسد یا غیرمذهبی است.
●نظام اسلامی و سازمان‏های غیردولتی‏
نظام اسلامی از یک سو، نظامی دینی است که براساس اندیشه «اسلام‏سیاسی» یا «حضور دین در عرصه حیات اجتماعی بشر» تشکیل شده است و از سوی دیگر، نظامی مردمی است که موفقیت خود را رهین رغبت عمومی می‏داند. بی‏شک تنظیم سازوکارهای تحقق مردم سالاری دینی در عصر جدید می‏تواند الگویی بی‏بدیل برای حل مشکلات تاریخی و اجتماعی جهان اسلام ارائه کند. در این میان، توجه به نقش گروه‏های مردمی، که در قالب سازمان‏های غیردولتی، با انتخاب موضوعی خاص به فعالیت‏های علمی، فرهنگی و عام‏المنفعه بپردازند، ضرورتی اجتناب‏ناپذیر است. چگونگی و دامنه ارتباط میان مردم و حکومت، از مسائلی است که می‏توان بخش مهمی از پاسخ آن را در فعالیت نهادهای غیردولتی یافت.
جمهوری اسلامی، در عرصه‏هایی چون تهیه گزارش از نارسایی‏ها و نابه‏سامانی‏ها، انتقال اعتراض‏های اقشار مختلف مردم به حکومت، نظارت بر عملکرد نهادهای رسمی و شخصیت‏های نظام(امر به معروف و نهی از منکر)، کم کردن بار تصدی‏گری‏های بی‏جای دولت، شناسایی استعدادها و توانمندی‏های مردمی در رده‏ها و مناطق مختلف، دریافت کارشناسی و مشاوره، تحقق جنبش نرم‏افزاری و تولید دانش، توزیع و نهادینه کردن مفاهیم دینی و الگوهای فرهنگی در سطح اقشار مختلف جامعه، تحقق سیاست‏های نظام و منویات رهبران نظام اسلامی، استفاده از امکانات و قوای مردمی در شرایط بحرانی(جنگ و حوادث طبیعی)، شناسایی عوامل اختلال در نظم و اخلاق عمومی و ده‏ها مورد دیگر، نیازمند گروه‏های منسجم مردمی است که در قالب سازمان‏های غیردولتی شناسنامه‏دار، به فعالیت پرداخته و به شکل سازمانی با هم مرتبط باشند.
هم‏چنین در عرصه بین‏الملل، برقراری گفت‏وگو، چالش بر سر الگوهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، انتقال پیام اسلام به مخاطبان در کشورهای مختلف، زمینه‏سازی برای تحقق وحدت اسلامی در جهان اسلام و وحدت رویه در حد امکان با پیروان ادیان ابراهیمی، به‏ویژه در شرایطی که دولت‏ها برای ورود فعال در عرصه بین‏الملل، با مشکلات و فشارهایی روبه‏رویند، ضرورتی است که توجه خاص به سازمان‏های غیردولتی فعال و انقلابی را می‏طلبد.

 

منبع: روزنامه مردم سالاری، اول خرداد ۱۳۸۴، ص ۹، محبوبه‏ عباسقلی‏

 

منبع : نشریه حورا
تعداد بازدید: 872 ،    
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ترین خبرها  
  هشدار جدی یک متخصص تغذیه درباره آلودگی میوه ها و سبزیجات
  مطالعه و بررسی ارقام مناسب صنوبر و پالو نیا در ارتفاعات کوهستانی شمال کشور (مطالعه موردی منطقه فریم سنگده- مازندران)
  تولید 850 میلیون متر مکعب آب فاضلاب در تهران
  قیمت روز مسکن ۱۳۹۸/۷/۲۸| قیمت خانه‌های ۵۰ متری در تهران
  گران ترین چوب دنیا کدم‌اند و خصوصیات عجیب آن ها چیست؟!
  محمدعلی رجایی در مجمع عمومی سازمان ملل چه گفت؟
  عواقب وخیم و جبران ناپذیر بودجه ریزی کودکانه
  مطهری: احمدی‌نژاد به درستی می‌گفت به عنوان رئیس‌جمهور مسئول اجرای قانون اساسی است /
  آیا شرایط کنونی خاورمیانه مانند دوران جنگ سرد بین آمریکا و شوروی است؟ / حرکت ایران و آمریکا به سمت استراتژی «بازدارندگی دوجانبه»
  تفسیر قانون اساسی نمی تواند با شورای نگهبان باشد؟
  چگونه شرکت‌های دولتی ۷۰ درصد بودجه کشور را می‌بلعند
  تغییر رویکرد تقابلی عربستان و اما ات با ایران
  قیمت انواع چوب صنوبر در بازار
  اخطار نهایی FATF به ایران
  سود هر لیتر قاچاق بنزین به کشورهای همسایه+جزئیات
  درخت تبریزی یا صنوبر؛ درختی که سریع ترین رشد را دارد
  توسعه زراعت چوب ضرورتی اجتناب ناپذیر و حیاتی برای کشور
  گلایه مردم از وضعیت نامناسب محور نهبندان ـ بیرجند/ جاده‌هایی که "مرگ" در آن جولان می‌دهد
  نبود صرفه اقتصادی باعث تعطیلی مراکز اسقاط و بی‌کاری کارگران شده است/ چرا مراکز اسقاط تهران اجازه اسقاط موتورسیکلت‌های فرسوده را ندارند؟
  طولانی‌ترین پرواز جهان با موفقیت انجام شد
  اعزام ۷ هزار اتوبوس به مرزها برای انتقال زائران تا فردا
  باید به مدیران دلسوز تضمین داده شود/ نباید دید سیاسی وارد مساله مبارزه با فساد شود/ ۱۱ سال است پرونده دکل های نفتی در قوه قضاییه بدون نتیجه مانده است
  شناسایی رقبای تجاری در کشورهای هدف تجارت
  ساخت و نوسازی ۵ هزار فروند شناور سنتی
ادامه پربیننده ترین خبرها
 
   گزارش های تصویری 1  
  ادامه گزارش های تصویری 1
  1    2 
 
   پایگاه اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© ترابر نیوز 1389
tarabarnews@ymail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار