تماس با ما   |  پیوندها   |  rss   |  درباره ما  
  صفحه اول     حمل و نقل زمینی     حمل و نقل دریایی     حمل و نقل ریلی     حمل و نقل هوایی     اقتصادی  
چهارشنبه، 5 اردیبهشت 1397 - 14:18   
 
 
   آخرین اخبار  
  روایت شریعتمداری از توقف و افزایش تعرفه واردات خودرو/ رانت‌های واردات غیرقانونی را پس‌می‌گیریم
  کاهش ۷ تا ۱۲ میلیون تومانی سود تسهیلات ۸۰ میلیونی مسکن/ رقم اقساط در ۳ سررسید+ جدول
  صحرای طبس؛ ۳۷ سال پس از حمله آمریکا
  11 کشته و زخمی در پی سانحه رانندگی در مصر+عکس
  نامتناسب بودن توسعه جاده‌ای با آموزش و فرهنگ
  بروز اپیدمی در نقاط زلزله به کشور نیزآسیب می‌زند/تاکید بر پیشگیری
  بازگشت بی سر و صدای گدایان به شهر
  توزیع گازوئیل یورو۴ در همه جایگاه‌ها تا دو ماه آینده
  امضای رئیس‌جمهوری پای سرنوشت جاده مرگ
  متقاضیان نوسازی ناوگان فرسوده سنگین نگران پرداخت اقساط نباشند
  آغاز فرآیند اجرایی با ابلاغ مصوبه کاهش نرخ سود تسهیلات مسکن در بافت فرسوده/ ابلاغ به بانک‌ها تا پایان اردیبهشت‌ چهارشنبه ۵ اردیبهشت
  شهرداری تهران می‌تواند ارزان‌تر اداره شود
  واژگونی خودروها پرشمارترین سانحه مرگبار جاده ای
  یافته های جدید پلیس مالزی در مورد پرونده ترور استاد فلسطینی
  تحولات خوبِ مبارزه با قاچاق کالا و ارز در راه است
  کارت بازرگانی اختصاصیِ تجار می‌شود
  بانک‌ها از تولید ملی و کارآفرینان حمایت کنند
  فلسفه باید در حوزه‌ علمیه قم و تهران رواج پیدا کند
  جزئیات کاهش اقساط وام ۱۶۰ میلیونی مسکن/قسط ماهانه ۱۷۰ هزار تومان کم شد
  فراخوان آئودی برای ۱ میلیون خودرو ساخت خود به دلیل نقص فنی
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
- اندازه متن: + -  کد خبر: 82510صفحه نخست » اخبار رسانه هاچهارشنبه، 22 آذر 1396 - 13:37
بازار رضا، نازیبا، نامتوازن و ناامن شده است
ترابر نیوز: جمع‌بندی داریوش بوربور از وضع کنونی بازار رضا این است که: با مداخلات نابجا، بازار رضا نه آن زیبایی اولیه سابق را دارد، نه از هماهنگی و توازن برخوردار است و نه در صورت بروز خطر، جای امنی به حساب می‌آید. در خاتمه می‌خواهم به صورت صریح و رسمی درباره خطرات احتمالی، مخصوصا در مورد آتش‌سوزی در این بازار به کلیه مقامات مربوطه هشدار بدهم.
  
ترابر نیوز:

به گزارش ایلنا، بازار رضای مشهد، هرچند بیش از چهار دهه قدمت ندارد، اما از نظر شهرت و محبوبیت و به عنوان یکی از پرترددترین ساختمان‌های کشور، با کهن‌ترین بازارهای ایران شانه به شانه می‌ساید. کمتر کسی است که به مشهد رفته و این بازار را ندیده باشد؛ بازاری که بی‌تردید، بزرگ‌ترین بازار زیارتی ایران است.

بازار رضا که در سال 1355 به بهره‌برداری رسید، بخشی از طرح "ساماندهی و بازسازی بافت پیرامون حرم رضوی" بود که از سال‌های آغازین دهه 1350 به اجرا گذاشته شد و در خلال آن، بخش بزرگی از بافت تاریخی اطراف حرم تخریب شد. در سال 1354  مقام‌های محلی با وجود مخالفت صریح و مکتوب مهندس داریوش بوربور، مسئول طرح نوسازی اطراف حرم رضوی، تخریب یکپارچه این محدوده را تصویب کردند و عملیات تخریب را زیر نظر سازمان نوسازی و عمران آستان قدس رضوی (و بدون دخالت مهندس مشاور) به انجام رساندند.

از آن‌جا که در این محدوده، کسبه زیادی مشغول فعالیت بودند، لازم بود تا بازار جدیدی برای انتقال مغازه‌داران و حفظ کسب و کار آن‌ها ساخته شود. بنابراین، مسابقه محدودی برگزار شد که طی آن، طرح مهندس داریوش بوربور برنده شد. طرح ساماندهی و بازسازی بافت پیرامون حرم رضوی نیز کاری از همو بود اما چنان‌که بارها گفته است، با تخریب گسترده و یکباره این بافت موافق نبود، بلکه به منظور رفاه ساکنان و کسبه، تخریب و ساخت و ساز مرحله به مرحله را پیشنهاد می‌کرد. به هر روی، طراحی و ساخت بازار رضا در یک اقدام ضربتی از سال 1354 آغاز شد و پس از یازده ماه در سال 1355 به پایان رسید. این بازار همان سال با حضور محمدرضا پهلوی و شماری از مقام‌های بلندپایه کشور مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

اکنون پس از گذشت 41 سال، کسانی که به بازار رضا می‌روند، آن را بسیار آشفته و نا‌بسامان می‌بینند. روشن است که این بازار در طول زمان از مرمت و بهسازی فنی - ترمیمی محروم مانده و تراکم واحدهای تجاری در آن به حدی رسیده است که معماری شکوهمندش را به سختی می‌توان دید.

اخیرا، برخی رسانه‌ها اخبار و عکس‌هایی را منتشر کردند که نشان می‌دهد بخشی از کنگره‌های بالای مغازه‌های طبقه دوم بازار رضا به بهانه نصب سیستم گرمایشی تخریب شده‌اند. این اقدام، نخستین مورد از مداخلات غیراصولی در بازار رضا نیست و به احتمال زیاد آخرین نیز نخواهد بود. اگرچه بازار رضا در فهرست آثار ملی کشور ثبت نشده اما از نمونه‌های ارزشمند معماری معاصر به شمار می‌آید. افزون بر این، موضوع ایمنی شهروندان ازجمله مواردی است که به نظر می‌رسد در دخل و تصرف‌های چهار دهه گذشته، مدنظر قرار نگرفته و این بازار پرازدحام را در برابر خطراتی چون زلزله و به خصوص آتش‌سوزی بسیار آسیب‌پذیر ساخته است.

داریوش بوربور (طراح بازار رضای مشهد) بهترین کسی است که می‌تواند وضع اولیه این بازار را با وضعیت کنونی آن مقایسه کند و پیامد مداخله‌های چند دهه گذشته را شرح دهد. بوربور ابتدا از طراحی بازار شروع می‌کند: «بازار رضا یک بازار مدرن است که با نگاه به سبک معماری بازارهای قدیمی ایران ساخته شده؛ این بازار سه بخش اساسی دارد: بخش اول به صورت یک راسته بازار بزرگ در دو طبقه ساخته شده است و در دو سویش مغازه‌هایی پیش‌بینی شده‌اند؛ بخش دوم، چهارسوق‌هایی هستند که به فواصل مشخص میان راسته بازار بزرگ ایجاد شده‌اند و قرار بوده است که به عنوان فضاهای عمومی و به اصطلاح مشاع مورد استفاده قرار بگیرند؛ بخش سوم، شامل سراهایی است که قرار بوده است به قسمت کارگاهی بازار اختصاص پیدا کند؛ پیش‌بینی کرده بودیم که در این سراها، واحدهایی مانند کارگاه‌های مس‌گری یا نقره‌کاری و غیره که فعالیت‌ آنها همراه با تولید سر و صدا یا آلودگی محیطی است، مستقر شوند.»

او با بیان اینکه مجموع مغازه‌های بازار رضا در آغاز بهره‌برداری 2200 باب بود، می‌افزاید: «در طراحی و ساخت بازار رضا چند نکته فنی هم قابل ذکر است: اولا سرمایش و گرمایش مغازه‌ها به صورت تهویه مطبوع و از طریق فن کویل انجام ‌شده بودند. ثانیا، برای دسترسی به طبقه دوم، غیر از پلکان‌های متعددی که ساخته بودیم، در فواصل معین پله برقی هم وجود داشت؛ ثالثا، سیستم اطفای حریق بازار به صورت  تمام اتوماتیک عمل می‌کرد، یعنی به محض بروز حریق، ریزش آب از سقف‌ها انجام می‌گرفت، صدای زنگ خطر در کل بازار و نزدیک‌ترین مرکز آتش‌نشانی همزمان به صدا در‌می‌آمد، راه‌های فرار طبق نقشه پیوست مشخص شده بود، و کلیه چوب‌های مصرف شده در این مجموعه با مواد ضدحریق و با حداکثر عملکرد "fire retardant" اجرا شده بودند.»

از آقای بوربور می‌پرسم که آیا اخیرا بازار رضا را دیده است، می‌گوید: «چند سال قبل دیدم و البته عکس‌ها و فیلم‌هایی از وضعیت فعلی‌اش را هم دیده‌ام». می‌پرسم: آیا این همان بازار رضایی است که شما ساخته بودید؟ می‌گوید: «تمام آن فضاهای عمومی که ما پیش‌بینی کرده ‌بودیم و به صورت چهارسوق‌هایی با حوض و آب‌نما و کافی‌شاپ و کاربردهای رفاهی بود، تبدیل به مغازه شده‌اند و هیچ فضایی برای استراحت و نفس کشیدن برای مردم وجود ندارد.»

او می‌افزاید: «بالاسر مغازه‌ها یک ردیف چوبی سرتاسری درنظر گرفته بودیم که جای نوشتن نام مغازه‌ها به صورت هماهنگ باشد. این بخش هم، نادیده گرفته شده و هر مغازه تابلویی را به شکل دلخواه خودش نصب کرده؛ یکی کوچک، یکی بزرگ، یکی بیرون از ردیف و یکی عقب نشسته و هرکدام با یک جنس و شکل ناهماهنگ. حتی ورودی‌های دو سوی بازار هم از این آسیب‌ها در امان نمانده‌اند. جلوی این دو ورودی، حوض‌ها و آب‌نماهای بزرگی ساخته بودیم که فضا را زیبا و سیال می‌کرد و حالا به صورت فضاهای زشت و ناموزون درآمده‌اند. بماند که سقف بازار هم سالهاست که رنگ نخورده و کثیفی آن توی چشم می‌زند».

حالا او می‌پرسد: «می‌دانید این کارها نتیجه چیست؟ نتیجه اینکه وقتی یک ساختمان عمومی در کشور ما ساخته می‌شود، دیگر هیچ تمهیدی برای نگهداری آن مطابق با طرح اولیه وجود ندارد. هر کسی به سلیقه خودش دست به مداخله بی‌جا می‌زند و ساختمان تبدیل می‌شود به چیزی که هیچ شباهتی با ساختمان اولیه ندارد و کاربری آن با پیش‌بینی‌های اولیه و فکر طراح یا طراحانش کاملا متفاوت می‌شود.»

در این شرایط، اگر زلزله‌ای بیاید (که مشهد سابقه زلزله‌های مهیب را دارد)، یا آتش‌سوزی رخ دهد، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ آنهم در بازاری که بیشتر اوقات از فرط ازدحام مردم جای سوزن انداختن ندارد. داریوش بوربور می‌گوید: «از نظر مقاومت در برابر زلزله، باید بدانید تمام کارهایی که من ساخته‌ام – ازجمله همین بازار رضا – در برابر زلزله‌هایی تا 10 ریشتر محاسبه شده‌اند و مقاومت دارند. مثلا در خیابان مهر چهارم در قیطریه تهران، ساختمان 5 طبقه‌ای را ساخته‌ام که در زمان جنگ، مورد اصابت مستقیم موشک قرار گرفت و فقط همان قسمتی که موشک خورده بود، آسیب دید. بقیه ساختمان سالم ماند و تعمیر شد که تا همین حالا مورد استفاده است. جالب اینکه ساختمان‌های اطراف، بیش از خود این ساختمان آسیب دیدند. بنابراین خیال‌تان از بابت زلزله راحت باشد. البته در هر زلزله‌ای ممکن است قسمت‌های غیرسازه‌ای ساختمان ترک بردارد، آسیب ببیند و یا تخریب شود که هیچ‌یک ربطی به مقاومت سازه ندارد.»

آتش‌سوزی چه آیا بازار رضا در برابر چنین خطری امنیت دارد؟ پاسخ بوربور نگران کننده است: «اطلاع دارم که سیستم تهویه مطبوع مغازه‌ها از بین رفته و هر کس به شیوه‌ای مغازه خود را گرم می‌کند. همین یک خطر است. حدس می‌زنم که سیستم اطفای حریق اتوماتیک نیز به‌روز نشده یا حتی کلا از کار افتاده باشد. از این بدتر، بخشی از راه پله‌ها را هم اشغال کرده‌اند و در چهارسوق‌ها مغازه ساخته‌اند. این چهارسوق‌ها هرکدام چهار درخروجی به بیرون از بازار داشتند و فضای خالی‌شان که حالا پرشده، امکان خوبی را برای تخلیه جمعیت در هنگام خطر ایجاد می‌کرد.»

سازه چطور؟ آیا در برابر آتش سوزی‌های مهیب و طولانی مقاومت می‌کند یا پس از چند ساعت مانند ساختمان پلاسکو فرو می‌ریزد؟ طراح بازار رضا می‌گوید: «بهترین سازه برای مقاومت در برابر حریق، بتن آرمه است اما چون در ساخت بازار رضا، توسط کارفرما عجله‌ در اجرا وجود داشت، از فولاد استفاده کردیم. بدیهی است که فولاد در برابر درجه حرارت طولانی بالا آسیب‌پذیر است و در شرایطی که نمی‌دانیم سیستم اطفای حریق اولیه چه سرنوشتی پیدا کرده، ریزش ساختمان در خلال آتش‌سوزی مهیب و طولانی؛ دور از نظر نیست».

گلایه‌های داریوش بوربور ادامه دارد: «اخیرا هم شنیده‌ام کنگره‌های طبقه دوم را که هم از نظر تابیدن نور طبیعی به داخل بازار، هم از نظر گردش هوای آزاد و هم زیبائی اهمیت داشت، تخریب کرده‌اند یا در حال تخریب هستند. گفته‌اند که قرار است در این قسمت کانال گرمایشی رد کنند، در صورتی که پشت این قسمت فضای کافی برای تعبیه کانال وجود دارد و نیازی به تخریب نیست واصلا فضای عمومی یک بازار احتیاج به سیستم حرارتی- برودتی مکانیکی ندارد.»

او، عدم مسؤولیت‌پذیری میراث‌فرهنگی در این باره را نیز زیر سوال می‌برد: «متأسفانه سازمان میراث‌فرهنگی برای آثار معاصر و مدرن معماری به اندازه کافی اهمیت قائل نیست و اجازه می‌دهد که برخی آثار ارزشمند به راحتی تخریب شوند. من در دهه 1350 یک بنای یادمانی در میدان پانزده خرداد مشهد ساخته بودم که از نمادهای این شهر بود و مردم آن را دوست داشتند. اما شهرداری این بنا را خراب کرد و میراث‌فرهنگی نیز جلوگیری نکرد. الان هم بازار رضا را در فهرست آثار ملی ثبت نکرده‌اند و در نتیجه، نظارتی بر وضعیت آن ندارند.»

جالب آن‌که نخستین ساختمان بولینگ تمام اتوماتیک اروپا که داریوش بوربور در طراهی آن شرکت داشته است، به عنوان آثار ملی در مِرَن (Meyrin) ژنو به ثبت رسیده ولی در ایران هیچیک از بناهای او که قابل ثبت در فهرست آثار ملی هستند، مانند خانه ارجمند در کرمان، خانه نهاوندی در تهران، موزه و کتابخانه آستان قدس رضوی (پیش از توسعه ساختمان) و بازار رضا هیچکدام به ثبت نرسیده‌اند و برخی نیز در سالیان گذشته به کلی منهدم شده‌اند.

نهایتا جمع‌بندی داریوش بوربور از وضع کنونی بازار رضا این است که « با این مداخلات نابجا، بازار رضا نه آن زیبایی اولیه سابق را دارد، نه از هماهنگی و توازن برخوردار است و نه در صورت بروز خطر، جای امنی به حساب می‌آید. در خاتمه می‌خواهم به صورت صریح و رسمی درباره خطرات احتمالی، مخصوصا در مورد آتش‌سوزی در این بازار به کلیه مقامات مربوطه هشدار بدهم.»

1

آبنما و ورودی بازار رضا پس از ساخت در سال 1355 (عکس از داریوش بوربور)

5

نمای کلی چهارسوق بازار رضا  پس از ساخت در سال 1355 (عکس از داریویش بوربور)

4

بازار رضا، نمای کلی راسته بازار پس از ساخت در سال 1355(عکس از داریوش بوربور)

3

بازار رضا، یکی از سراها (بخش کارگاهی) پس از ساخت در سال 1355(عکس از داریوش بوربور)

6

بازار رضا، نقشه خروجی های اضطراری در صورت بروز حوادث (نقشه از داریوش بوربور)

 

تعداد بازدید: 240 ،    
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ترین خبرها  
  برای خرید آپارتمان در یوسف آباد چقدر باید پرداخت کرد؟
  30 توریست چینی در کره شمالی کشته شدند
  نفوذ امارات به بدنه دولت سعودی؛ امارات توزیع سوخت در عربستان را بدست می‌گیرد
  تسهیل خرید مسکن با افزایش ضریب تسهیلات به ۴۵ درصد/ اجرای ماده ۹ قانون بهسازی بافت‌فرسوده در سال جاری/ تاکید اعضای کمیسیون عمران مجلس بر همکاری با وزارت راه و شهرسازی
  پروازهای عبوری از آسمان ایران 12 درصد افزایش یافت
  تأمین منابع مالی طرح ملی بازآفرینی شهری در قالب تسهیلات ارزان قیمت/ آغاز فاز اول اجرایی برنامه‌های عملیاتی ساخت و ساز بر روی اراضی دولتی
  تغییری که در مدیریت شهری نیاز است
  آخرین حرفی که صدام پای چوبه دار درباره ایرانیان زد
  لیستی از گره‌های ترافیکی تهران وجود ندارد/ چرایی احداث تونل نیایش و پل صدر مشخص نیست
  برنامه‌ریزی شهری آلمان انگلستان ترکیه فرانسه استرالیا ایران
  طرح‌های انتقال آب عمان به مشهد و آب خزر به سمنان «نیاز کاذب» است/ مسئولان برای مدیریت بحران آب وقت ندارند
  ریزش خط لوله انتقال گاز جاده سد دز/ کارگر ۴۵ ساله فوت کرد
  اولتیماتوم استاندارد به خودروسازان تا اول تیر/مجموعه ای از استانداردها در مورد یک کالای خاص تعریف شود تا از این طریق رتبه بندی در مورد آن کالا انجام شود
  صحیفه سجادیه دایرة المعارف شیعه است/ اقتصاد مقاومتی تنها راه مبارزه در جنگ اقتصادی است
  وزیر نیرو: باید با کم آبی سازگار شویم
  دولت 500هزار میلیارد ریال بدهی به تامین اجتماعی را تهاتر می کند
  تحلیلی بر شیوه های مدیریتی شهرها در جهان و ایران
  تحلیلی بر آسیب ساختمان‌های مسکن مهر سرپل‌ذهاب در زلزله سال ۹۶/ وجود ۵ کارخانه تولید بتن فاقد کیفیت در سرپل ذهاب و اسلام‌آباد غرب/ افزایش ۶۰ درصدی حرکت پوسته زمین در کل فلات ایران در سال گذشته
  به اسم حمایت از کالای داخلی مدل اقتصاد شوروی را پیاده نکنید/ فقط می‌گویند صادر کنید اما نمی‌گویند چطور پول صادرات را داخل بیاوریم / ما می‌توانیم کالای مرغوب و با کیفیت تولید کنیم به شرطی که موانع را از سر راه تولید کننده برداریم
  اختصاص تخفیف طرح ترافیک برای خودرو‌هایی که تولید داخل نیستند/ تخفیفی که مشمول ۷۰ درصد رانندگان تهرانی نمی‌شود
  روایت شریعتمداری از توقف و افزایش تعرفه واردات خودرو/ رانت‌های واردات غیرقانونی را پس‌می‌گیریم
  اردکانیان: اصلاح روش مصرف مهمتر از یافتن منابع جدید آب است/ اگر به دنبال تصفیه پساب نرویم به طور مسلم آب جدید تامین شده نیز آلوده می ‌شود
  سازمان بنادر باید در قانون رفع موانع تولید قرار گیرد
  انتقاد شدید انبوه‌سازان از سازمان نظام مهندسی و مجلس
  کشف ۲ کانتینر کیف و کفش قاچاق به ارزش ۲ میلیارد تومان
  مفهوم "خودروی ملی" غلط است
  رد پای صهیونیست‌ها در تلگرام/ فضای مجازی ضعف حاکمیت آمریکا را به قدرت تبدیل کرد
  نیاز امروز جوامع اسلامی ترویج سبک زندگی قرآنی در مقابل تهاجم فرهنگ غرب است
  به‌کارگیری ناخدایان و خدمه چینی در شناورهای ایران
  صحرای طبس؛ ۳۷ سال پس از حمله آمریکا
  بازگشت بی سر و صدای گدایان به شهر
  تدوین سیاست اعتباری «هوشمند» برای سال ۹۷/ ترغیب سازندگان به احداث واحدهای میان‌ و کوچک‌متراژ
  زنجیره تولید در بخش نفت و گاز استان ایلام باید تکمیل شود
  تفاوت مدیریت شهری شهرهای پیشرفته دنیا با شهرهای کشورهای در حال توسعه
  تمام چایکاران در سال جدید بیمه شدند/ ۴ هزار باغ چای تخریب شده به چرخه تولید برگشته‌اند
ادامه پربیننده ترین خبرها
 
   گزارش های تصویری 1  
نقش موتور سیکلت برقی و دوچرخه درخیابان های خلوت شهر سی میلیونی شانگهای
نقش موتور سیکلت برقی و دوچرخه درخیابان های خلوت شهر  سی میلیونی شانگهای
  ادامه گزارش های تصویری 1
 
   پایگاه اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  تماس با ما ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© ترابر نیوز 1389
tarabarnews@ymail.com
طراحی و اجرا: خبرافزار