پیوندها   |  rss   |  درباره ما  
  صفحه اول     حمل و نقل زمینی     حمل و نقل دریایی     حمل و نقل ریلی     حمل و نقل هوایی     اقتصادی  
یکشنبه، 31 تیر 1403 - 20:30   
 
 
   آخرین اخبار  
  اولویت های وزیر بعدی راه و ترابری در حوزه ریلی
  مسیر پروژه راه آهن لرستان تغییر کرد
  اولویت راه آهن چابهار زاهدان
  ورود واگن‌ های چینی به پایتخت تا سال آینده
  راه آهن یک سال دیگر به شهرکرد می رسد/ هموار شدن راه ایجاد کریدور ریلی اصفهان اهواز
  ۳۰ هزار میلیارد تومان به پروژه راه آهن کرمانشاه خسروی اختصاص یافت
  ایران با خط جدید ریلی به پاکستان وصل می‌ شود
  راه آهن کشور را به ریل پیشرفت بازگردانید
  تلاش اروپا در توسعه راه آهن برای مقابله با آلودگی هوا
  پروژه قطار سریع السیر مشهد در آستانه قرارداد با ژاپنی‌ها
  تامین قطار سریع السیر با سرعت 300 کیلومتر در 1400
  ایستگاه قطار‌ های سریع السیر چین از نمای بالا (فیلم)
  7 تا از سریعترین قطار ها/فیلم
  ساخت قطارهای سریع السیر با سرعت 500 کیلومتر در چین/تحریم و سرعت تاسفبار قطارها در ایران
  قطار سریع السیر چگونه کار میکند + فیلم مستند
  پنج نکته شگفت انگیز در مورد قطارهای سریع السیر ایران/ ضرورت رفع تحریم ها جهت تامین منابع مالی احداث قطارهای پرسرعت
  پول لازم برای قطار سریع السیر در ایران چقدر است؟/تنها راه رفع تحریم ها و جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی است
  سرمایه گذاری در حوزه ریلی ۱۵۰ میلیارد دلار عایدی در سال برای کشور
  سرمایه‌گذاری در حوزه ریلی ضرورت دارد
  سرمایه گذاری میلیاردی اسپانیا در توسعه زیرساخت های ریلی
  نیاز سرمایه‌گذاری ۵۰ میلیارد دلاری در صنعت ریل/درصورت ادامه تحریم و عدم سرمایه گذاری در زیرساخت های ریلی، سالانه حدود10 هزار کشته و ده ها هزار مجروح و قطع عضو و قطع نخاع به در ملت ایران تحمیل خواهد شد
  تلاش سه ساله شرکت راه آهن بر ضد تولید ملی
  بریلی شدن سود ریلی های بورس تهران!
  افتتاح قطار سریع السیر ملی روسیه تا 2 سال آینده و راه آهن پرسرعت ایران اندر خم یک کوچه!
  برنامه های پیشنهادی متخصصین ریلی به دکتر مسعود پزشکیان
  آغاز یکپ قطعه ریلی مهم/ راه آهن شیراز عسلویه کلید خورد
  نیاز سرمایه گذاری 50 میلیارد دلاری در صنعت ریل در یک دهه آینده
  جدول فهرست کشورهای جهان بر پایه قربانیان ناشی از تصادف/کشورهایی که بیشترین سرمایه گذاری ریلی را داشته اند کمترین کشته نسبت به جمعیت و وسعت را دارند
  پزشکیان و اتصال راه آهن ایران به دریای سیاه
  پزشکیان و رساندن میانگین سرعت قطارها یه 120کیلومتربر ساعت
  پزشکیان و احداث 3000کیلومتر خطوط ریلی برقی پرسرعت
  پزشکیان: تامین ده هزار اتوبوس و دو هزار واگن مترو
  فانتزی راه آهن رشت آستارا؛ ساخت راه آهن رشت آستارا با سرمایه ایرانی، پوست خربزه است
  گزارش تصویری | افتتاح راه آهن سراسری زنجان در مهر ماه ۱۳۱۹ ه.ش
  دستور معاون ریاست جمهوری به وزیر راه برای اصلاح وضعیت وخیم صنعت ریلی + سند
 
   معرفی پایگاه های اطلاع رسانی  
- اندازه متن: + -  کد خبر: 101883صفحه نخست » اقتصاد- انرژِیجمعه، 26 آبان 1402 - 10:28
سوخت های زمستانی در بهار قدیم
  
ترابر نیوز:

سوخت های زمستانی در بهار قدیم

سوخت های زمستانی در بهار قدیم
 

سوخت های زمستانی در بهار قدیم

سوخت های زمستانی در بهار قدیم
اگرچه امروزه تمام وسایل گرمایشی و پخت و پز با گاز شهری تامین و به همین منظور طراحی و ساخته می شوند. در بهار قدیم سوخت هایی که برای فصول سرد سال استفاده می نمودند از خود بهار تهیه و کاملاً بومی بود. بیشتر سوخت ها برای منقل کرسی از تپاله گاو یا پهن خر و اسب و مهمتر از همه پشکل گوسفند و بز بود. در موارد اندکی هم از خاکستر استفاده می نمودند. در این میان چوب مهمترین هیزم برای پخت و پز و آشپزی بود. به دلیل طولانی بودن ماههای سرد سال و نیاز به مواد سوختی برای منقل کرسی یکی از کارهای اصلی زنان در فصل تابستان تهیه و آماده سازی و عمل آوری این نوع سوخت ها بود. برخی از سوخت ها که دارای عملکرد گرمایشی بیشتر و هم چنین فاقد بوی نامطبوع بودن تهیه آنها نیاز به زحمت و مرارت بیشتری نسبت به بقیه موارد بود. معمولاً تپاله گاوی خیس بوده و نیاز است تا ابتدا آن را کاملاً خشک نمایند. به همین جهت در طول زمستان که شرایط آب و هوایی بهار امکان خشک شدن به تپاله ها را نمی داد. چنانچه ذکر شد بهاری ها در گوشه ای از حیاط بیرونی موسوم به«دِشقاره حِیَط» (dešqâre heyat) را برای دپو و انبار تپاله و پهن و پشکل مرطوب و خیس در نظر می گیرند تا در معرض تابش آفتاب و جریان هوا خشک گردد. بعد از خشک شدن کان محتوات «لاسدان» آنها را به «اُدون نوق» انتقال می دهند تا ذخیره ای برای روزها و ماههای سخت و سرد سال باشد.

در زیر به نام و نحوه تهیه برخی از سوخت های مورد استفاده در بهار قدیم اشاره می شود.

* کَرمَه

کَرمَه (karma) یکی از انواع نامرغوب سوخت زمستانی است و علاوه بر اینکه در زمان سوختن بوی نامطبوع بوده و لایه هایی سفت و سخت و به هم فشرده دارد. این نوع سوخت علاوه بر اینکه بد می سوزد دیرتر از بقیه سوخت ها مشتعل شده و حرارت و گرمای مطبوعی از خود تولید نمی کند. همچنین زغال داغ و تفتیده آن هم بوی نامطبوعی دارد. در طول زمستان برخی از دامدارانی که امکان بیرون آوردن روزانه تا هفتگی تپاله های گاو را از طویله ندارند، معمولاً بعد از اتمام فصل سرما تپاله های انباشته شده بر روی هم در کف طویله را که در حدود بیست تا سی سانتی متر قطر دارد، در اوایل بهار از طویله کنده و به بیرون منتقل می کنند. با توجه به اینکه تپاله ها چند ماه در زیر پای گاوها مانده اند ناخودآگاه تبدیل به لایه ای سفت و محکم می شوند. بهاری ها وقتی این تپاله ها را قطعه قطعه نموده از طویله بیرون می آورند آن را اصطلاحاً «کَرمَه» (متاسفانه ریشه این کلمه یافته نشد) می نامند. قطعات «کَرمَه» را برای خشک شدن در فضای باز افتاب خور یا در پشت بام می چینند. بعد از خشک شده برای استفاده در منقل کرسی به انبار موسوم به «اُدُن نوق» (اُدون» (odon) به معنی هیزم بوده و «نوق» (noq) تلفظ دیگری از «لوق» (loq) است. معنی جا و مکان را می دهد) انتقال داده می شود.

*یاپمه(yâpma)

برخی از بهاری ها در طول سال هر از چند روز در داخل طویله تپاله ها و از داخل آغل پشکل و از محل نگهداری خر و اسب پهن ها را به بیرون انتقال داده و در پشت بام و یا در گوشه ای از حیاط بیرونی آنها را در معرض تابش نور خورشید قرار داده و آنها کاملاً خشک می نمودند. بعد از اینکه مقدار قابل توجه از تپاله ها، پهن و پشکل جمع شد آنها را در هم آمیخته و در داخل چاله ای می ریزند. سپس به مقدار لازم به داخل چاله آب اضافه نموده و آنها را با بیل یا چیزی شبیه به آن درهم ممزوج می کنند، تا چیزی شبیه به ملات از کار دربیاید. بعد دو یا سه نفر به داخل آن رفته و بین دو تا سه ساعت آنها را لگد مال می کنند تا کاملاً در همدیگر مخلوط شوند. سپس وقتی که ماده ای تقریباً سفت به دست آمد را در قطعات چهار تا پنج کیلویی جدا جدا در سطح زمینی هموار که معمولاً سطح بام مناسب این کار است در ردیف های منظم و به فواصل بیست سانتی متر از همدیگر پخش می کنند. سپس یکی از زنان اهل خانه به سراغ آنها رفته و آنها را به شکل بیضی به طول چهل تا پنجاه سانتی متر و عرض بیست و پنج تا سی سانتی متر با ارتفاع بین پانزده تا بیست سانتی متر شکل می دهد. ارتفاع قسمت میانی بیضی معمولاً دو برابر لبه ها می باشد. قطعات شکل داده شده تا زمانیکه کاملاً شوند در زیر نور مستقیم خورشید می مانند. این قطعات بعد از اینکه خشک شدند  با عنوان «یاپمه» (به خاطر اینکه در آخرین مرحله ماده به دست آمده را محکم بر روی زمین می کوبند و سپس آن را به شکل بیضی در می آورند، نام آن را «یاپمه» گذاشته اند. در واقع «یاپمه» (yâpma) زمان کوبیدن به زمین است.) نام شده و یکی از مرغوب ترین انواع سوخت زمستانی می باشد. بعد از خشک شدن «یاپمه»ها را در محلی جمع نموده و برای زمستان نگهداری می کنند. در بهار قدیم برخی از زنان خانه دار که دارای دام زیاد بودند از طریق تهیه  «یاپمه»  به تعداد زیاد علاوه بر اینکه سوخت فصول سرد سال خود و خانواده را تامین می نمودند بلکه مازاد تولید خود را به خانواده های فاقد دام به فروش رسانده و به در آمده خانه و خانواده کمک قابل توجهی می نمودند.


* آزاله گُونَه

مراحل تهیه و مواد اولیه«آزاله گُونَه» («گونه» (gona) به معنی گوی و تپه مانند است. اما متاسفانه معنی و ریشه کلمه «آزاله» (âzâla) یافته نشد) هم همانند «کَرمَه» می باشد با این تفاوت مه قطعات «آزاله گُونَه» به اندازه کف باز دو دست می باشد. آزاله به سرعت قابل اشتعال بوده و معمولاً در روزهای سرد سال وقتی منقل را بار می گذارند یک عدد «آزاله گُونَه» را در وسط منقل گذاشته و بعد قدری آتش افروخته یا ذغال بر روی آن می گذارند تا مشتعل شود. بعد از اینکه اندکی مشتعل شد دور تا دور «آزاله گُونَه» را با خاکستر می پوشانند و برای اینکه کاملاً گداخته شود لوله هواکش برروی آن می گذارند.

* تاپاله

فراوری «تاپاله» (تاپاله (tâpâla) همان تپاله است) نیز همانند تهیه «کَرمَه» است. برخی از بهاری ها در طول سال هر از چند روز در داخل طویله تپاله ها را به بیرون انتقال داده و در پشت بام و یا در گوشه ای از حیاط بیرونی آنها را در معرض تابش نور خورشید قرار داده و آنها کاملاً خشک می نمودند. بعد از اینکه مقدار قابل توجه از تپاله ها جمع شد آنها را در هم آمیخته و در داخل چاله ای می ریزند. سپس به مقدار لازم به داخل چاله آب اضافه نموده و آنها را با بیل یا چیزی شبیه به آن درهم ممزوج می کنند، تا چیزی شبیه به ملات از کار دربیاید. بعد دو یا سه نفر به داخل آن رفته و بین دو تا سه ساعت آنها را لگد مال می کنند تا کاملاً در همدیگر مخلوط شوند. سپس وقتی که ماده ای تقریباً سفت به دست آمد را با قالب خشت زنی در قطعاتی به اندازه خشت های معمولی یعنی اندازه تقریبی 20 در 20 سانتی متر در آورده و در کنار هم و به ردیف در سطح زمینی هموار که معمولاً سطح بام است در کنار هم قرار می دهند. قطعات خشت مانند تا زمانیکه کاملاً شوند در زیر نور مستقیم خورشید می مانند. این قطعات بعد از اینکه خشک شدند با عنوان «تاپاله» ذکر نام می شود. مورد مصرف اصلی«تاپاله» برای اجاق پخت و پز بوده و به خاطر بوی نامطبوع و کیفیت پائین عمدتاً زمانی که دیگ آبگوشت را باز می گذاشتند از «تاپاله» برای گرمای یک نواخت زیر دیگ استفاده می نمودند.

*گُونَه زُغال

یکی از انواع سوخت هایی که همه طرفدار آن بودند موسوم به «گُونَه زُغال» (هر چیز گلوله مانند فشرده به هم را «گونه» (gona) می نامند) بود. ماده اولیه اصلی آن خاکه زغال اجاق بود. برای تهیه آن ابتدا مقدار زیادی خاکه زغال را در چاله ای گرد آورده و سپس به مقدار لازم آب به آن اضافه می نمودند. سپس با بیل یا چیزی نظیر آن خاکه زغال و آب را در هم مخلوط می نمودند تا همانند ملات گردد. سپس برای اینکه کاملاً آب و زاکه زغال در هم ممزوج شوند به مقدار زیاد آن دو را با هم ورز می دادند بعد از اینکه تبدیل به ملات نسبتاً چسبنده شده، کاسه ای مسی در اندازه آبگوشت خوری را درکنار خود قرار داده وداخل آنرا با ملات به دست آمده پر نموده و آن را می فشارند تا کاملاً داخل کاسه و حباب های احتمالی موجود در زیر لایه های ملات به بیرون بیاید. سپس سطح صافی را به همین منظر انتخاب کرده اند تمیز نموده و تمام مواد اضافه و آشغال موجود در سطح آن را می زدایند. به کاسه مملو از ملات خاکه زغال را بر عکس بر روی زمین مورد نظر گذاشته و کاسه را یک یا چند تکان داده یا ضربه ای به انتهای کاسه می زنند تا محتویات داخل آن خارج شود. به تعداد زیاد از این ملات را با کاسه فوق برداشته و به صورت قالبی درمحل مذکور و درکنار هم می گذارند تا درمعرض نور خورشید خشک شود. بهترین مکان برای خشک کردن«گُونَه زُغال» پشت بام هایی بوده که در طول روز بیشترین ساعت آفتاب خور بودن را داشته اند. بعد از اینکه خشک شدند اصطلاحاً تبدیل به «گُونَه زُغال» شده و در محلی مناسب برای ایام سردسال جهت استفاده در منقل کرسی نگه می دارند. لازم به ذکراست که این نوع سوخت به دلیل تولید گرمای مطبوع و زیاد و همچینین عدم بوی بد طرفداران بسیاری داشته ولی به خاطر اینکه مواد اولیه آن کم بوده عموماً تهیه آن مستلزم پرداخت هزینه زیاد بوده و بنابرهمین این سوخت بیشتر توسط متمولین بهار قدیم مورد استفاده قرار می گرفته است. 


سلیم سلیمی موید

تعداد بازدید: 150 ،    
  

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
آدرس وب:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   مرور خبرهاو تحلیل ها  
  رهبر معظم انقلاب: کار فوری مجلس رای به کابینه‌ای است که آقای پزشکیان حفظه‌الله ارائه می‌کند/ هر چه زودتر کابینه پیشنهادی تصویب شود و دولت مشغول به کار شود بهتر است/ کسی را باید میدان‌دار کرد که امین، صادق، متدین و از بن دندان به جمهوری اسلامی معتقد باشد/ویدئو
  تماشا کنید: فرمان حذف ظریف/ رادیکال‌ها بی وقفه مشغول کارند
  تغییر قیمت بنزین آخرین راهکار دولت پزشکیان برای رفع ناترازی سوخت است
  نیاز واقعی کشور به هواپیما و هزینه آن در مقایسه با گزینه راه‌ آهن برقی
  فاجعه بومی گرایی در اماکن تخلیه و بارگیری رانندگان کامیون/ تقابل مردم با مردم/فیلم
  هدف حرکت قطار ترانزیتی چین به ایران چیست؟
  قوانین تصادف با موتور سیکلت
  برجام برای احیا «به‌روزرسانی» می‌شود؟
  فلاحت پیشه: دولت پزشکیان نمی‌خواهد با نتیجه انتخابات آمریکا غافلگیر شود / حضور ظریف در رأس شورای راهبردی، رویکرد اصلی دولت پزشکیان در سیاست خارجی را نشان می دهد
  بخشی از قرارداد با اپراتور هندی بندر چابهار محرمانه شد
  نقش ایران در توسعه مسیر شرقی کریدور شمال - جنوب
  10 گزینه نهایی کارگروه انتخاب وزیر برای تصدی وزارت راه و شهرسازی
  هشدار مسیح مهاجری به پزشکیان: از روزی که رسماً مشغول کار شوید، میان دو لبه زهرآگین قیچی «اصحاب تزویر» و «تشنگان قدرت» قرار خواهید داشت
  کرونا به آمریکا و انگلیس برگشته/ نمونه هایی از ابتلای جدید در ایران هم مشاهده شد
  خبر مهم مسعود پزشکیان درباره کابینه اش
  بحران مهاجران افغان وارد ابعاد تازه‌ای شد/ افسانه کمک سازمان ملل به ایران برای پناهجویان افغان/ از کمک ۲۰ میلیون دلاری تا هزینه‌کرد ۲۰۰ میلیون دلاری فقط در یک قلم‌
  دولت سیزدهم، اقتصاد را به "انا لله و انا الیه راجعون" رساند
  «سریال‌های ترکی» چگونه ترکیه را نجات داد؟
  بلای دردناکی که ۳ برادر افغان بر سر جوان تهرانی آوردند
  اوباما: بایدن باید در نامزدی خود تجدیدنظر کند
  تصادف مرگبار در محور آشخانه - جنگل گلستان/ ۳ کشته و احتمال فوت یک کودک
  نامه جمعی از کارشناسان اجتماعی به پزشکیان: صدای بی‌صدایان بمانید
  دیدار ظریف با خانواده امام موسی صدر/ هر حمایتی که نیاز باشد را برای پرونده امام موسی صدر انجام خواهیم داد
  گزینه وزارت راه وشهرسازی باید توان تحقق انتظارات زیر را داشته باشد
  مصرف گازوئیل در حمل و نقل ریلی بار ایران، یک ششم جاده است
  زن راننده کامیون اوکراینی که به آرزوی دیرینه خود رسید + عکس
  افزایش ۳۵ کیلومتری خطوط مترو
  مصرف گازوئیل در حمل و نقل ریلی بار ایران، یک ششم جاده است
  پزشکیان: به هر کس که توان حل مشکلات را دارد میدان می‌دهم، اما اگر نتوانست باید پاسخگو باشد
  شاقول سنجش مناسب ترین گزینه برای وزارت نفت
  ببینید: پایان عصر شرق‌گرایی محض! / سیاست خارجی پزشکیان، ایران را به کدام سو خواهد برد؟/ویدئو
  ویدیو / گزارش ارزشمند تحقیقی الجزیره از لحظه‌ای که حمله هفتم اکتبر رخ داد/ قسمت اول
  تماشا کنید: خنثی‌سازی زنگزور/ طرح مورد حمایت ایران که ارمنستان از آن سخن می‌گوید، چیست؟/ویدئو
  مشخصات خطوط چهارگانه جدید مترو تهران/خط 10 مترو نیاز فوری تهران
  اینفوگرافیک| همه چیزهایی که باید درباره خط ۱۰ متروی تهران بدانید
  زمان بهره برداری از خط ۱۰ متروی تهران اعلام شد/خط 10 ضروری ترین خط متروی تهران
  اولویت های وزیر بعدی راه و ترابری در حوزه ریلی
  مسیر پروژه راه آهن لرستان تغییر کرد
  اولویت راه آهن چابهار زاهدان
  میزان رأی پزشکیان و جلیلی در هر استان مشخص شد +جزئیات
  راهکارهای عملیاتی حل معضل ناترازی برق،گاز، بنزین و گازوئیل
  انتقاد مسیح مهاجری از بیانیه دیپلماتیک پزشکیان: چرا اینقدر نقش چین و روسیه را در روابط خارجی ایران پررنگ کردید؟
  تصاویری از دیدار فرماندهان سپاه با پزشکیان
  ضرورت‌های احداث سریع خط آهن ورزقان
  تمرکز درست زاکانی بر حوزه حمل و نقل ریلی و اتوبوس های برقی
ادامه مرور خبرهاو تحلیل ها
 
   گزارش های تصویری 1  
  ادامه گزارش های تصویری 1
  1    2 
 
   پایگاه اطلاع رسانی  
 
 
 
::  صفحه اصلی ::  پیوندها ::  نسخه موبایل ::  RSS ::  نسخه تلکس
© ترابر نیوز 1388
iran_vatandoost@yahoo.com
طراحی و اجرا: خبرافزار