ترابر نيوز :پايگاه خبري تحليلي حمل و نقل : مافياي مواد مخدر ايران هم اتاق فكر دارد
چهارشنبه، 20 شهریور 1398 - 13:33     کد خبر: 90845

ترابر نيوز:

مافياي مواد مخدر ايران هم اتاق فكر دارد

تهران- ايرنا- روزنامه اعتماد درباره مافياي قدرتمند مواد مخدر در كشور به گفت وگو با كارشناسان پرداخت و آورد: تمايل مافيا به واردات و پا پس كشيدن از ورود به عرصه توليد، بايد به عنوان يكي ديگر از ويژگي ‌هاي شبكه قاچاق مواد مخدر در اين كشور مورد توجه باشد.

در گزيده اي از اين گزارش مي خوانيم: نام «جمعه خان گمشادزهي»، «قورباغه مكران» و «نصير بامري» كه در دهه‌هاي ٨٠ و ٩٠ به عنوان توزيع‌كنندگان كلان ترياك و هرويين در ايران دستگير شدند، امروز در فهرست افتخارات نيروي مقابله ايران با مواد مخدر ثبت شده؛ اگرچه اين سه نفر و معدودي مانند آنها، پايان غائله توزيع و ترانزيت مواد مخدر در ايران نيستند و نخواهند بود.

وابستگي سرشاخه ‌هاي اصلي اين شبكه به گردش اقتصادي تك ‌محصولي، يكي از تفاوت ‌هايي است كه نه در سطح خرد كه در سطح كلان و حتي در مرور نحوه فعاليت همان چند چهره‌اي كه در فهرست افتخارات نيروي مقابله با مواد مخدر ايران به ثبت رسيده‌اند بارز است.

گمشادزهي، قورباغه مكران و نصير بامري، صرفا نقطه ‌هاي كوچكي روي خط ممتد و هميشگي جابه‌ جايي و عرضه داخلي و بين ‌المللي توليدات افغانستان هستند. چندي قبل، مسوولان نيروي انتظامي از فعاليت ٢٠٠ الي ٢٥٠ هزار قاچاقچي مواد مخدر در ايران خبر دادند. اين اعداد، مخاطبان را به اين اشتباه مي‌اندازد كه مافياي مواد مخدر در ايران از ٢٠٠ الي ٢٥٠ هزار قاچاقچي تشكيل شده است. ممكن است اعضاي زيرشاخه‌‌ها، تعداد قابل توجهي باشد اما قطعا سود كلان اين تجارت، در ميان تعداد معدودي تقسيم مي‌شود.

خرده فروشاني كه طي سال‌هاي گذشته، خبرنگار «اعتماد» با آنها صحبت كرده و از محل فروش چند كيلو هرويين يا شيشه، چند ميليون تومان در روز كاسب بوده‌اند، هيچگاه سرشاخه‌ ها را نديده‌اند و صرفا از «علي و هومن و آرش و حميد و فريدون و...» نام مي‌برند كه صاحبان اين اسامي مستعار هم، فقط يك پله و نه بيشتر، بالاتر از اين خرده فروشان ايستاده‌اند. حتي صاحبان پاتوق‌ هاي خياباني مصرف مواد كه به دليل نوع فعاليت پاتوق، صاحب‌نام شده‌اند، از توزيع ‌كننده اصلي، هيچ نمي‌دانند و البته، نمي‌خواهند هم كه بدانند... همچنان كه انحصار تجارت مخدرها و محرك‌هاي سنتي در دنيا، براي مافياي كشورها يك برند قدرت به شمار مي‌آيد، ايران هم از اين وضعيت مستثني نيست.

به نظر مي‌رسد مافياي ايران هم مانند ساير شبكه‌هاي جهاني مواد مخدر، ورود به عرصه توليد روانگردان‌ها را براي آبروي شجره خود عار مي‌شمارد. صرفنظر از سابقه تاريخي مصرف روانگردان‌ها در دنيا، مواد روانگردان با اين تركيبات و ضمايم امروزي، براي مافياي مواد مخدر ايران همچون مُدهاي زودگذر بي‌ريشه‌اي هستند كه بيشتر، حيثيت حرفه‌اي آنها را خدشه‌دار مي‌كند تا اينكه سود تضمين شده و آينده‌سازي به دنبال داشته باشد. دولت ايران، هر سال در سالگرد مبارزه با مواد مخدر، چند ده كيلو مواد روانگردان به آتش امحا مي‌سپارد در حالي كه بنا بر اظهارات رسمي مسوولان، از مجموع ترياك توليد شده در افغانستان، سالانه حدود ١٥٠٠ تن وارد ايران مي‌شود كه يك سوم اين مقدار در داخل كشور مصرف شده، حدود يك سوم توسط نيروي مقابله ايران كشف مي‌شود و باقيمانده هم در مسير ترانزيت به سمت آسياي ميانه از كشور خارج مي‌شود.

تجارت ترياك و مواد بر پايه آن، نه فقط در ايران، هنوز در دنيا ارج و قرب خاصي دارد كه براي سران مافيا مانند سرقفلي غيرقابل فروش است. ممكن است در مقطعي كوتاه و در نياز سنجي بازار و به پيروي از مطالبات روز، مافيا وارد عرضه روانگردان‌ها شده باشد اما روند تمركز نيروي مقابله با مواد مخدر ايران، نشان مي‌دهد كه بازار، همچنان در دست گل خشخاش است.

** كارشناسان، «مافيا» را چگونه مي‌بينند؟
پرويز افشار، معاون كاهش تقاضاي ستاد مبارزه با مواد مخدر، در گفت ‌وگويي كه چندي قبل با «اعتماد» داشت در تحليل عملكرد مافياي مواد مخدر در ايران گفت: «واقعا نمي‌توانيم بگوييم كه چند درصد قاچاقچيان ترانزيت مواد مخدر از افغانستان به اروپا (از مسير ايران) ايراني هستند كه اگر اين افراد را مي‌شناختيم، حتما در هر نقطه از دنيا بودند مي‌توانستيم به آنها ضربه بزنيم.

** فكر مي‌كنيد مافياي ايران، هم سطح، بالاتر يا پايين‌تر از شبكه‌هاي جهاني است؟
«واقعا نمي‌توانم اظهارنظر كنم. تعدادي از دانه‌ درشت ‌هايي كه در ايران سال‌ها تحت تعقيب بودند، با ردزني ‌هاي اطلاعاتي دستگير شدند اما به هر حال، قاچاقچي بين ‌المللي، قاچاقچي بين ‌المللي است.»

نهادهاي غيردولتي فعال در كاهش آسيب ‌هاي اعتياد، به دليل ارتباط دايمي با معتادان داوطلب حمايت، مواجهاتي هم با خرده ‌فروشان و گردانندگان جزء كلني ‌هاي مصرف دارند؛ مواجهاتي كه مي‌تواند ردي به تحليل درباره فعاليت مافياي مواد مخدر در ايران بكشد.

عباس ديلمي ‌زاده، مديرعامل جمعيت خيريه تولد دوباره، در گفت ‌وگو با «اعتماد» در نگاهي به ماهيت و عملكرد شبكه قاچاق مواد مخدر در ايران مي‌گويد: نگاهي به وضعيت توليد و فروش ترياك در افغانستان، مي‌تواند تصويري از ساختار مافياي مواد مخدر ايران به دست دهد. فراموش نكنيم كه در افغانستان، آزمايشگاه‌هاي توليد هرويين هم فعال هستند و بنابراين، كالاي ترانزيت از ايران به سمت اروپا و امريكا، ترياك و هرويين خواهد بود. اين سوال را بايد مطرح كنيم كه آيا يك قاچاقچي جديد مي‌تواند وارد خاك افغانستان شده و ٥ الي ١٠ تن ترياك خريداري كند بدون آنكه شناسايي شود؟ پاسخ اين سوال منفي است زيرا كشاورزان افغان، توليد‌كنندگان خرد هستند كه محصول ‌شان را يا در سطح خرده ‌فروشي عرضه كرده يا به بنكدارهايي مي‌فروشند كه مشتريان خاص، سراغ همان بنكدارها خواهند آمد چون تجارت و اقتصاد مواد مخدر در دست آنهاست.

** سعيد صفاتيان، رييس كارگروه كاهش تقاضاي اعتياد مجمع تشخيص مصلحت نظام، در گفت‌وگو با «اعتماد» به يك ويژگي مشترك مافياي مواد مخدر ايران با ساير كشورها اشاره مي‌كند؛ اتاق فكر.
«تاكيد دارم كه مافياي مواد مخدر يك اتاق فكر دارد و تغييراتي كه در جامعه مي‌بينيم، گران شدن شيشه، كم شدن ترياك، ورود دوباره هرويين، افزايش مصرف داروها و... اتفاقي نيست. يك اتاق فكر مشترك در شبكه‌هاي مافيايي، چه در داخل كشور يا در سطح جهاني، با رصد نياز جامعه، نوع مبارزه نيروهاي مقابله، برنامه‌هاي پيشگيري و درمان، مدل عرضه را طراحي مي‌كند. اتاق فكري كه متاسفانه اعضاي بسيار خوش فكر و باهوشي دارد و از اطلاعات درست و بدون سانسور دريافت شده از مسيرهاي چندگانه بهره مي‌گيرد. نمي‌توان گفت كه اين اتاق فكر، در داخل كشور است يا حتي اعضاي آن، ايراني يا غير ايراني هستند اما قطعا اين اتاق فكر، از پشتوانه‌هاي اقتصادي و علمي بسيار قدرتمندي برخوردار است و با تجهيز به سيستم بسيار پويا، از ضعف نظام مقابله ما، حداكثر استفاده را مي‌برد. در عين حال، به نظر مي‌رسد اعضاي مافياي مواد مخدر، در جايگاه واقعي خود قرار دارند ضمن آنكه يكي از ويژگي‌هاي مافيا، گستردگي روابط در تمام حوزه‌هاي علمي، اقتصادي و... است.»

** همسايگي با افغانستان تاثيري در ساختار مافياي ايران دارد؟
«بله، به دليل ارزاني قيمت و تسهيل دسترسي. افغانستان، نيروي حفاظتي قدرتمندي براي مرزهاي خود ندارد و ساختار قدرت در افغانستان و حجم بالاي توليد ترياك در اين كشور، به واردات آسان و قيمت نازل ترياك در ايران منجر مي‌شود و به همين دليل، ساختار مافيا در ايران، مشابه ساختار مافياي كشورهاي توليد‌كننده مواد مثل امريكاي جنوبي است.»

** تا دو دهه قبل، با اين حجم جرايم سازمان يافته و قاچاق مسلحانه مواد مخدر در ايران مواجه نبوديم. علت تغيير رويكرد مافيا را چگونه تحليل مي‌كنيد؟
«سيستم انتظامي در ايران قدرتمندتر عمل مي‌كند و به همين دليل، شبكه قاچاق، روش‌هاي قديمي را كنار گذاشته و ناچار به درگيري‌هاي مسلحانه است. در عين حال، حجم مواد در حال جابه‌جايي كه با ميزان سود ارتباط دارد هم، احتمالا رو به افزايش است.»

صفاتيان فرضيه گرايش به تجارت تك‌محصولي در مافياي ايران را اينگونه تاييد مي‌كند: «به نظر من هم رده‌هاي بالا، تك محصولي كار مي‌كنند چون با اين شيوه، بازار را در دست مي‌گيرند. ورود همزمان رده‌هاي بالاي مافيا به شيشه، حشيش و مورفين، كمي دشوار است چون با تجارت تك محصولي، بيشتر مي‌توانند امنيت شبكه را تامين كنند در حالي كه براي يك سيستم چند لايه بايد افراد مختلفي را هم درگير كنند كه همين اتفاق، امنيت شبكه را به خطر مي‌اندازد.»

اين جملات، قطعا سايه محوي از شبكه‌اي است كه هيچ مقام مسوولي از مختصات آن اطلاعي ندارد. دل مان را خوش مي‌كنيم كه اسمي را، خطوط چهره‌اي را، خبر محرمانه‌اي را به ذهن سپرده‌ايم اما در واقعيت، Mafia يك شبح محو غيرقابل رويت است.

*منبع: روزنامه اعتماد؛ 1396،5،10
**گروه اطلاع رساني**9117**2002**انتشاردهنده: فاطمه قنادقرصي


پیامک - فیس بوک - تویتر
نسخه اصلی - برگشت به خبرها